Ανακοίνωση σχετικά με την επέκταση του Συστήματος Αντικειμενικού Προσδιορισμού της Αξίας των Ακινήτων με την ένταξη νέων περιοχών εντός σχεδίου πόλης ή οικισμού που βρίσκονται σε 25 νομούς της χώρας

Ζώνη

γενικά θεωρείται ένα τμήμα Δήμου ή Δημοτικού Διαμερίσματος ή Οικισμού το οποίο σύμφωνα με τους πίνακες τιμών, έχει ενιαία τιμή (Τ.Ζ.). Οι ζώνες διακρίνονται σε:

α) Κυκλικές Ζώνες : Περιλαμβάνουν ένα ή περισσότερα οικοδομικά τετράγωνα ενός Δήμου ή Δημοτικού Διαμερίσματος και απεικονίζονται στους χάρτες του Υπουργείου Οικονομικών περιμετρικά με συνεχή κόκκινη γραμμή, κατά μήκος των αξόνων των δρόμων.

β) Γραμμικές Ζώνες : Αναπτύσσονται κατά μήκος της μίας ή και των δύο πλευρών ενός δρόμου ή ενός τμήματος δρόμου, παράλληλα προς τον άξονα αυτού.

Τιμή Ζώνης (Τ.Ζ.)

είναι η ενιαία τιμή αφετηρίας, την οποία έχει κάθε ακίνητο, το οποίο βρίσκεται στη ζώνη αυτή και αναφέρεται στην συνολική αξία κτίσματος και οικοπέδου που αναλογεί σε ένα τετραγωνικό μέτρο (μ2) επιφάνειας, καινούργιας κατοικίας ή διαμερίσματος στον Α’ όροφο της οικοδομής με πρόσοψη σε ένα μόνο δρόμο και με Συντελεστή Εμπορικότητας ίσο με τη μονάδα.

Αν το ακίνητο, του οποίου πρέπει να προσδιορίσουμε την αντικειμενική αξία, έχει πρόσοψη σε δρόμο ή σε δρόμους, από τον άξονα των οποίων διέρχεται το όριο δύο ή περισσότερων κυκλικών ζωνών, ανεξάρτητα αν οι δρόμοι αυτοί αποτελούν όριο δήμων ή Δημοτικών Διαμερισμάτων ή οικισμών, λαμβάνεται η μεγαλύτερη από τις τιμές των ζωνών. Αν έχει πρόσοψη σε γραμμική ζώνη, λαμβάνεται η τιμή της γραμμικής αυτής ζώνης. Σε περίπτωση που έχει προσόψεις σε δύο γραμμικές ζώνες λαμβάνεται η μεγαλύτερη από τις τιμές των ζωνών τούτων. Αν έχει προσόψεις σε γραμμική και κυκλική ζώνη λαμβανεται η μεγαλύτερη τιμή.

Την τιμή της γραμμικής ζώνης λαμβάνουν μόνο τα ακίνητα που έχουν πρόσοψη στο δρόμο στον οποίο αναπτύσσεται η γραμμική ζώνη. Τα ακίνητα που έχουν πρόσοψη αποκλειστικά στον ακάλυπτο χώρο τού οικοπέδου, σε αίθριο, σε στοά ή βρίσκονται σε υπόγειο χώρο, χωρίς άνοιγμα στο δρόμο, δεν ανήκουν στη γραμμική ζώνη.

Συντελεστής Αξιοποίησης Οικοπέδου (Σ.Α.Ο.)

είναι ο συντελεστής που εκφράζει τη δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης του οικοπέδου και συνήθως συμπίπτει με το συντελεστή δόμησης (Σ.Δ.) αυτού.

Συντελεστής Εμπορικότητας (Σ.Ε.)

Είναι ο συντελεστής (μεγαλύτερος ή ίσος με τη μονάδα) που εκφράζει την εμπορικότητα ενός δρόμου ή ενός τμήματος δρόμου μιας συγκεκριμένης ζώνης.

Συντελεστής Οικοπέδου (Σ.Ο.)

είναι ο συντελεστής που προσδιορίζει την αξία του οικοπέδου, μικρότερος ή ίσος ή μεγαλύτερος από τη μονάδα (1).

Συντελεστής Εκμετάλλευσης Ισογείου (Κ).

είναι ο συντελεστής που προσδιορίζει το μέγεθος εκμετάλλευσης του ισογείου ενός ακινήτου. Είναι συνάρτηση του συντελεστή αξιοποίησης του οικοπέδου (Σ.Α.Ο.) και του Συντελεστή Εμπορικότητας (Σ.Ε.) του οικοπέδου.

Τιμή Οικοπέδου (Τ.Ο.).

είναι η ανά τετραγωνικό μέτρο (μ2) αξία οικοπέδου που έχει πρόσοψη σε ένα μόνο δρόμο, με Σ.Ε.= 1,0. Είναι συνάρτηση της Τιμής Ζώνης (Τ.Ζ.) και του συντελεστή αξιοποίησης οικοπέδου (Σ.Α.Ο.).

Πρόσοψη Ακινήτου

Ως προσόψεις ενός ακινήτου θεωρούνται οι πλευρές του που έχουν άνοιγμα (παράθυρο, πόρτα ή προθήκη) σε δρόμο, στοά ή στον ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου. Προκειμένου για οικόπεδο, ως προσόψεις θεωρούνται οι πλευρές του που συνορεύουν με κοινόχρηστους χώρους.

Όροφοι Κτιρίων

Ως βάση μέτρησης των ορόφων ενός κτιρίου λαμβάνεται το υπόγειο, έτσι όπως αυτό κατά νόμο ορίζεται. Μετά το υπόγειο ακολουθούν ισόγειο, Α’ όροφος, Β ‘ όροφος, κ.λπ.

Όταν κτίριο βρίσκεται σε οικόπεδο με κλίση, το οποίο έχει πρόσοψη σε ένα δρόμο, ο καθορισμός των ορόφων όλων των οριζόντιων ιδιοκτησιών γίνεται με βάση την αφετηρία μέτρησης των ορόφων (υπόγειο) στο δρόμο αυτό. Κάτω από τη στάθμη του υπογείου όλοι οι χώροι που τυχόν δημιουργούνται θεωρούνται και αυτοί υπόγειοι.

‘Οταν κτίριο βρίσκεται σε οικόπεδο με κλίση, το οποίο έχει πρόσοψη σε δύο δρόμους, ο καθορισμός των ορόφων των οριζόντιων ιδιοκτησιών που έχουν πρόσοψη στον κάθε δρόμο γίνεται με βάση την αφετηρία μέτρησης των ορόφων (υπόγειο) στο δρόμο αυτό, ενώ των οριζόντιων ιδιοκτησιών που έχουν πρόσοψη και στους δύο δρόμους γίνεται με βάση την αφετηρία μέτρησης των ορόφων (υπόγειο), στο δρόμο με τη χαμηλότερη στάθμη. Οριζόντια ιδιοκτησία που δεν έχει πρόσοψη σε δρόμο και βρίσκεται κάτω από τη στάθμη υπόγειας οριζόντιας ιδιοκτησίας, θεωρείται και αυτή υπό- γειο.

Όταν Επαγγελματική Στέγη έχει είσοδο και μία πρόσοψη στο ισόγειο, θεωρείται ισόγεια, έστω και αν έχει και άλλη ή άλλες προσόψεις σε δρόμους που βρίσκονται σε διαφορετικά, λόγω κλίσεως του εδάφους, επίπεδα.

Υπόγειο

θεωρείται ο όροφος ή τμήμα ορόφου που χαρακτηρίζεται ως υπόγειο στην αντίστοιχη άδεια της Πολεοδομικής Υπηρεσίας (εγκεκριμένα σχέδια) ή στην πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας και γενικά σε κάθε τίτλο κτήσης του. Οι ημιυπόγειοι χώροι θεωρούνται ισόγειοι, εκτός αν αποδεικνύεται, με βεβαίωση της αρμόδιας Πολεοδομικής Υπηρεσίας, ότι αυτοί είναι υπόγειοι.

Ημιόροφος ή μεσοπάτωμα

είναι όροφος ή τμήμα ορόφου που βρίσκεται μεταξύ ισογείου και Α’ ορόφου και δεν έχει εσωτερική επικοινωνία με το ισόγειο ή, όταν έχει, αυτή δεν είναι αποκλειστική (έχει και άλλη είσοδο). Για τον υπολογισμό τής φορολογητέας αξίας του θεωρείται ως πρώτος (Α ‘) όροφος.

Πατάρι

μέσα σε αίθουσα επαγγελματικής στέγης (ανοιχτός εξώστης) είναι τμήμα ορόφου, του οποίου η προσπέλαση γίνεται αποκλειστικά από τον εσωτερικό χώρο της αίθουσας. Πατάρι, επίσης, θεωρείται και ολόκληρος όροφος, εφόσον έχει προκύψει ως αυθαίρετη προσθήκη, κατ’ επέκταση υπάρχοντος ανοικτού εξώστη, και η προαπέλασή του γίνεται αποκλειστικά και πάλι από τον εσωτερικό χώρο της αίθουσας.

Πλατεία

θεωρείται κάθε κοινόχρηστος χώρος που στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο χαρακτηρίζεται ως πλατεία.

Κοινής χρήσης χώροι

είναι τα τμήματα εδάφους που έχουν παραχωρηθεί ελευθέρως σε κοινή χρήση.

Δρόμοι

θεωρούνται τα κοινής χρήσης τμήματα (λωρίδες) γης, που προορίζονται αποκλειστικά για την μετακίνηση προσώπων ή ζώων ή για τη μεταφορά πραγμάτων με οποιοδήποτε μέσο και έχουν εγκριθεί από ρυμοτομικό σχέδιο δήμου ή με σχετική απόφαση Νομάρχη.

Αίθριο

είναι ο εσωτερικός ελεύθερος (στεγασμένος ή μη) χώρος του οικοπέδου ή του κτιρίου που περιβάλλεται από όλες τις πλευρές του από το κτίριο ή τα κτίρια του οικοπέδου.

Διαμπερής στοά

θεωρείται η στοά που συνδέει δύο ή περισσότερους κοινόχρηστους χώρους (δρόμο, πλατεία κ.λπ.) ανεξάρτητα αν διέρχεται από ένα ή περισσότερα οικόπεδα.

Τυφλή στοά

θεωρείται η στοά που συνδέει κοινόχρηστο χώρο με ακάλυπτο χώρο του οικοπέδου ή αποτελεί απλώς εσοχή στο σώμα του κτιρίου, έστω και αν έχει περισσότερες της μιας εισόδους στον ίδιο δρόμο.

Επιφάνεια ακινήτου

Είναι το εμβαδόν σε τετραγωνικά μέτρα (μ2). Προκειμένου περί κτισμάτων, ως επιφάνεια λαμβάνεται το εμβαδόν αυτών μετά των εξωτερικών τοίχων. Αν στην επιφάνεια περιλαμβάνονται και οι κοινόχρηστοι χώροι (μικτή επιφάνεια), ως επιφάνεια λαμβάνεται η μικτή μειωμένη κατά ποσοστό δέκα στα εκατό (10%), δηλαδή πολλαπλασιασμένη επί 0,90. Στην επιφάνεια δεν περιλαμβάνονται οι ημιυπαίθριοι χώροι.

ΑΚΙΝΗΤΑ

Ακίνητα κατά το άρθρο 948 Α.Κ. είναι το έδαφος και τα συστατικά του μέρη. Κινητά είναι όσα δεν είναι ακίνητα.

Ως έδαφος νοείται ορισμένο τμήμα της επιφάνειας της γης που πληρεί τους όρους της έννοιας του πράγματος και κυρίως του όρου του αυθύπαρκτου, δηλαδή του εξατομικευμένου. Η εξατομίκευση επέρχεται με την ακριβή οριοθέτηση του πράγματος κατά θέση, όρια, πλευρικές διαστάσεις και σχήμα που αποτυπώνονται σε τοπογραφικά διαγράμματα.

Ως συστατικά μέρη του ακινήτου νοούνται αφ’ ενός εκείνα που προσδιορίζονται με βάση το γενικό κριτήριο του άρθρου 953 Α.Κ. (σύμφωνα με το οποίο συστατικό είναι το μέρος σύνθετου πράγματος που δε μπορεί να αποχωρισθεί από το κύριο πράγμα χωρίς βλάβη δική του ή του κυρίου πράγματος ή χωρίς αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού τους ή και των δύο) και αφετέρου εκείνα που θεωρούνται συστατικά από το νόμο (954 Α.Κ.).

Αυτά είναι:

α) Τα πράγματα που συνδέονται στερεά με το έδαφος και ιδιαίτερα τα οικοδομήματα, η απόσπαση των οποίων είναι εξα.ιρετικά δυσχερής.

β) Τα προϊόντα του ακινήτου, εφόσον συνδέονται με το έδαφος (π.χ τά, δένδρα, ορυκτά κ.λπ.).

γ) Το υπόγειο νερό και οι πηγές του.

δ) Οι σπόροι μετά τη σπορά.

ε) Τα κινητά που χρησιμοποιήθηκαν για την ανέγερση ενός οικοδομήματος ή συναρμόσθηκαν σ’ αυτό παράρτημα, σύμφωνα με τις διαλέξεις των άρθρων 956 και 957 Α.Κ., είναι το κινητό πράγμα το οποίο, χωρίς να είναι συστατικό του κυρίου πράγματος, προορίζεται για διαρκή εξυπηρέτηση του οικονομικού του σκοπού και τίθεται ήδη σε αντίστοιχη προς το σκοπό αυτό τοπική σχέση με το κύριο πράγμα.

Τυχόν πρόσκαιρος αποχωρισμός του παραρτήματος από το κύριο πράγμα, δεν αίρει την ιδιότητά του αυτή. Ο χαρακτηρισμός ενόςπράγματος ως συστατικού έχει τις ακόλουθες νομικές συνέπειες:

α) Όσο διαρκεί ο σύνδεσμος του συστατικού με το σύνθετο πράγμα δε μπορεί να υπάρξει χωριστή κυριότητα ή χωριστό περιορισμένο εμπράγματο δικαίωμα πάνω στο συστατικό. Αντίθετα, η κυριότητα ή τα άλλα εμπράγματα δικαιώματα που υπάρχουν στο σύνθετο πράγμα εκτείνονται και στο συστατικό. β) Κάθε εμπράγματη δικαιοπραξία για το σύνθετο πράγμα περιλαμβάνει κατ’ ανάγκη και το συστατικό, ακόμη και αυτό που προστέθηκε μετά την κατάρτιση της δικαιοπραξίας.

γ) Τα προϋφιστάμενα εμπράγματα δικαιώματα που υπήρχαν στα συστατικά, αποσβαίνονται οριστικά με τη σύνδεσή τους με το σύνθετο πράγμα.

δ) Τα εμπράγματα δικαιώματα πάνω στο συστατικό παραμένουν αμετάβλητα και μετά τον τυχόν αποχωρισμό τους από το σύνθετο πράγμα.

ε) Δεν επιτρέπεται η αυτοτελής διεκδίκηση του συστατικού.

στ) Δεν επιτρέπεται η διανομή συστατικού χωριστά από το κύριο πράγμα.

ζ) Δεν είναι επιτρεπτή η αυτοτελής κατάσχεση των συστατικών. Αντίθετα η κατάσχεση ακινήτου εκτείνεται και στα συστατικά του.

ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ

Τα εμπράγματα δικαιώματα είναι οι νομικές μορφές εξουσίασης του ανθρώπου επί των οικονομικών αγαθών, δηλαδή τα δικαιώματα που κατά τον κώδικα (Α.Κ. 973) παρέχουν εξουσία άμεση και κατά παντός επί του πράγματος.

Εμπράγματα δικαιώματα είναι η κυριότητα, οι δουλείες, το ενέχυρο και η υποθήκη.

Κυριότητα

(πλήρης κυριότητα): είναι άμεση, καθολική και απόλυτη εξουσία του προσώπου πάνω στο πράγμα.

Επικαρπία

Είναι το εμπράγματο δικαίωμα του επικαρπωτή σε ξένο πράγμα να το χρησιμοποιεί και να το καρπώνεται διατηρώντας όμως την ουσία του.

Η επικαρπία αν δεν ορίσθηκε διαφορετικά είναι αμεταβίβαστη. Είναι όμως δυνατή η μεταβίβαση της ενάσκησης του δικαιώματος της επικαρπίας για χρόνο που δεν μπορεί να υπερβεί το χρονικό διάστημα ισχύος αυτής (Α.Κ. 1166).

Οίκηση

Είναι το εμπράγματο και αποκλειστικό δικαίωμα του δικαιούχου να χρησιμοποιεί ως κατοικία ξένη οικοδομή ή διαμέρισμα (Α.Κ. 1183). Το δικαίωμα αυτό είναι αμετάβλητο και αποσβήνεται με το θάνατο του δικαιούχου.

Ψιλή Κυριότητα

Είναι το εμπράγματο δικαίωμα που απομένει όταν η πλήρης κυριότητα έχει στερηθεί (αποψιλωθεί) του εμπράγματου δικαιώματος της επικαρπίας, δηλαδή της χρήσης και κάρπωσης του πράγματος και συνεπώς έχει περιορισθεί μόνο στην εξουσία διάθεσής του.

Πραγματικές δουλείες

Πραγματική δουλεία κατά το άρθρο 11.18 Α.Κ. είναι το περιορισμένο εμπράγματο δικαίωμα πάνω σε ακίνητο που συνιστάται για την εξυπηρέτηση των αναγκών άλλου ακινήτου παρέχοντας ωφέλεια στον εκάστοτε κύριο αυτού.

Το ακίνητο υπέρ του οποίου συνιστάται η δουλεία καλείται δεσπόζον, ενώ εκείνο εις βάρος του οποίου συστήθηκε η δουλεία, δουλεύον.

Περιορισμένες προσωπικές δουλείες

Περιορισμένη προσωπική δουλεία είναι το εμπράγματο δικαίωμα πάνω σε ξένο ακίνητο που συνιστάται υπέρ ενός συγκεκριμένου προσώπου παρέχοντας σ’ αυτό κάποια εξουσία ή χρησιμότητα.

Νομή

Είναι η φυσική εξουσία του προσώπου επί του πράγματος η οποία ασκείται με διάνοια κυρίου (Α.Κ. 974).

Ενέχυρο

Είναι το εμπράγματο δικαίωμα σε ξένο κινητό πράγμα, που παρέχει στον ενεχυρούχο δανειστή την εξουσία να ικανοποιηθεί προνομιακώς από την αξία αυτού (Α.Κ. 1209).

Το ενέχυρο μπορεί να συσταθεί και επί ιδανικού μεριδίου πράγματος είτε με σύμβαση είτε από το νόμο.

Υποθήκη

Είναι το εμπράγματο δικαίωμα σε ξένο (ως προς το δανειστή) ακίνητο για εξασφάλιση ορισμένης απαίτησης με προνομιακή ικανοποίηση του δανειστή από το ακίνητο (Α.Κ. 1257-1345).

Για την απόκτηση υποθήκης απαιτείται τίτλος που να χορηγεί δικαίωμα για υποθήκη και εγγραφή στο βιβλίο υποθηκών.

Αναγκαστική απαλλοτρίωση

Είναι η αφαίρεση της ιδιοκτησίας προσώπου με μονομερή πράξη της διοικητικής Αρχής, έναντι καταβολής δικαστικά καθοριζομένης αποζημίωσης για δημόσια ωφέλεια που προβλέπεται από το νόμο.

Η κήρυξη της αναγκαστικής απαλλοτρίωσης αποτελεί ατομική διοικητική πράξη, γίνεται συνήθως με κοινή απόφαση του αρμόδιου (ανάλογα με το σκοπό της απαλλοτρίωσης) Υπουργού και του Υπουργού των Οικονομικών και επέρχεται από τη δημοσίευση της απόφασης στην Εφημερίδα της Κυ- βερνήσεως.

Η συντέλεση της απαλλοτρίωσης επέρχεται από τηνκαταβολή στο δικαιούχο της αποζημίωσης που καθορίστηκε με δικαστική απόφαση ή απάτη δημοσίευση στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως της κατάθεσης της αποζημίωσης στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Αναγκαστική Προσκύρωση

Είναι η απονομή της κυριότητας ακινήτου με μονομερή πράξη της Διοίκησης. Η προσκύρωση είναι πρωτότυπος τρό- πος κτήσης της κυριότητας, διότι μ’ αυτήν η αρμόδια διοικητική Αρχή αφαιρεί με πράξη δημοσίου δικαίου την κυριότητα ακινήτου από τον ένα ιδιοκτήτη και την απονέμει στον άλλο.

Οριζόντια Ιδιοκτησία

Οριζόντια ιδιοκτησία ή oρoφοκτησία είναι η χωριστή αποκλειστική και αυθύπαρκτη κυριότητα επί ορόφου οικοδομής ή διαμερίσματος oρόφoυ, με ορισμένο ποσοστό αναγκαστικής συνιδιοκτησίας στο έδαφος και τα κοινά και αδιαίρετα μέρη της οικοδομής.

Κάθετη Ιδιοκτησία

Κάθετη ιδιοκτησία ή συνιδιοκτησία είναι η χωριστή (διηρημένη, αποκλειστική) κυριότητα οικοδομής που είναι κτισμένη μαζί με άλλη ή άλλες στο ίδιο οικόπεδο, συνδυασμένη με συγκυριότητα στο οικόπεδο αυτό καθώς και στα κοινά μέρη των οικοδομών και με κοινωνία των δικαιούχων των επιμέρους κάθετων ιδιοκτησιών.

Γήπεδο

Είναι η συνεχόμενη έκταση γης που αποτελεί αυτοτελές και ενιαίο ακίνητο και ανήκει σε έναν ή σε περισσότερους κυρίους εξ αδιαιρέτου.

Οικόπεδο

Είναι κάθε γήπεδο που βρίσκεται μέσα στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή μέσα στα όρια οικισμού χωρίς εγκεκριμμένο σχέδιο.

ΑΣΤΙΚΟΣ ΚΩΔΙΚΑΣ (Α.Κ.)
Είναι η επίσημη συλλογή νομικών διατάξεων, οι οποίες ισχύουν ως αστικό δίκαιο σε μία χώρα. Στη χώρα μας η ουσιαστική ισχύς του Α.Κ. άρχισε στις 23-2-1946.
ΦΥΣΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ
Φυσικό πρόσωπο είναι ο άνθρωπος. Το πρόσωπο αρχίζει να υπάρχει μόλις γεννηθεί ζωντανό και παύει να υπάρχει με το θάνατό του.
Ως προς τα δικαιώματα που του επάγονται, το κυοφορούμενο θεωρείται γεννημένο , αν γεννηθεί ζωντανό.
(’ρθρα 35 και 36 Α.Κ.)
ΝΟΜΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΟ
Ένωση προσώπων για την επιδίωξη ορισμένου σκοπού, καθώς επίσης σύνολο περιουσίας που έχει ταχθεί στην εξυπηρέτηση ορισμένου σκοπού, μπορούν να αποκτήσουν προσωπικότητα, αν τηρηθούν οι όροι που αναγράφει ο νόμος. Η προσωπικότητα που αποκτάται με αυτό τον τρόπο είναι το νομικό πρόσωπο.
Η συστατική πράξη, το καταστατικό ή ο οργανισμός του νομικού προσώπου συντάσσονται εγγράφως.
Το νομικό πρόσωπο, ενόσω στη συστατική πράξη ή στο καταστατικό δεν ορίστηκε διαφορετικά, έχει έδρα τον τόπο όπου λειτουργεί η διοίκησή του. (’ρθρα 61, 63 και 64 Α.Κ.).

ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ ΕΠΙ ΑΚΙΝΗΤΟΥ
ΠΛΗΡΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ
Η έννοια της πλήρους κυριότητας αναφέρεται σε ακίνητο, για το οποίο δεν υπάρχει δικαίωμα επικαρπίας από άλλο δικαιούχο.
Η πλήρης κυριότητα κυμαίνεται σε ποσοστά και φθάνει μέχρι το 100% του ακινήτου, οπότε ο κύριος καλείται αποκλειστικός κύριος του ακινήτου.
Σε περίπτωση μικρότερου ποσοστού πλήρους κυριότητας του ενός κυρίου επί ακινήτου τότε υπάρχει συγκυριότητα, δηλαδή υπάρχει και άλλος ή άλλοι συγκύριοι, κατά το ποσοστό του έκαστος, ώστε το συνολικό ποσοστό όλων των συγκυρίων να ανέρχεται σε 100% (ή 1000%ο).
ΨΙΛΗ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑ
Ψιλή κυριότητα υπάρχει σε ακίνητο όταν, εκτός από την κυριότητα, υπάρχει και επικαρπία από άλλο, πλην του ψιλού κυρίου, δικαιούχο. Και στην περίπτωση της ψιλής κυριότητας μπορεί αυτή να είναι αποκλειστική ή να υπάρχει συγκυριότητα κατά τις διακρίσεις που προαναφέρθηκαν στην περίπτωση της πλήρους κυριότητας.
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Αν δικαίωμα ανήκει σε περισσότερους από κοινού, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει κάτι άλλο, υπάρχει ανάμεσά τους κοινωνία κατ� ιδανικά μέρη. Σε περίπτωση αμφιβολίας λογίζεται ότι τα μέρη αυτά είναι ίσα. (’ρθρο 785 Α.Κ.)
ΣΥΓΚΥΡΙΟΤΗΤΑ
Αν η κυριότητα του πράγματος ανήκει σε περισσότερους εξ αδιαιρέτου κατ� ιδανικά μέρη, εφαρμόζονται οι διατάξεις για την κοινωνία. (’ρθρο1113 Α.Κ.).

ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΕΣ

1. ΟΙΚΙΣΗ
Η προσωπική δουλεία της οίκησης συνίσταται στο εμπράγματο και αποκλειστικό δικαίωμα του δικαιούχου να χρησιμοποιεί ως κατοικία ξένη οικοδομή ή διαμέρισμά της.
Η οίκηση συνιστάται με συμβολαιογραφικό έγγραφο που μεταγράφεται στο υποθηκοφυλακείο. Μπορεί επίσης να συσταθεί και με διαθήκη ή με δωρεά αιτία θανάτου. Επίσης μπορεί να κτηθεί το δικαίωμα της προσωπικής αυτής δουλείας με τακτική ή έκτακτη χρησικτησία.
Η οίκηση είναι αμεταβίβαστη και αποσβήνεται με το θάνατο του δικαιούχου. (’ρθρα 1183 και 1185 Α.Κ.).

2. ΕΠΙΚΑΡΠΙΑ
Η έννοια της επικαρπίας δίδεται στο άρθρο 1142 του Α.Κ..
Σε ακίνητα η προσωπική δουλεία της επικαρπίας συνίσταται στο εμπράγματο δικαίωμα του επικαρπωτή για πλήρη χρήση και κάρπωση ξένου ακινήτου διατηρώντας ακέραιη την ουσία του. Η επικαρπία (άρθρο 1143 Α.Κ.) συνιστάται με δικαιοπραξία ή με χρησικτησία. Οι διατάξεις για τη χρησικτησία ακινήτων και για τη μεταβίβαση της κυριότητάς τους με συμφωνία εφαρμόζονται αναλόγως και στη σύσταση επικαρπίας πάνω σε αυτά. Επικαρπία μπορεί να συσταθεί και σε ιδανικό μέρος του ακινήτου (άρθρο 1144 Α.Κ.).
Η επικαρπία , εφόσον δεν ορίσθηκε διαφορετικά, είναι αμεταβίβαστη. (Η άσκησή της μπορεί να
μεταβιβαστεί σε άλλον για χρόνο που δεν υπερβαίνει τη διάρκεια της επικαρπίας, με την επιφύλαξη της διάταξης του άρθρου 1164 Α.Κ.). (’ρθρο 1166 Α.Κ.).
Η επικαρπία, εφόσον δεν ορίστηκε διαφορετικά, αποσβήνεται με το θάνατο του επικαρπωτή. Επικαρπία υπέρ νομικού προσώπου εκλείπει μαζί με αυτό. (’ρθρο 1167 Α.Κ.).
Η επικαρπία αποσβήνεται μόλις ενωθεί με την κυριότητα στο ίδιο πρόσωπο, εκτός εάν έχει εγγραφεί υποθήκη στην επικαρπία. u917 Επίσης η επικαρπία αποσβήνεται με μονομερή δήλωση του δικαιούχου προς τον κύριο ότι παραιτείται, η οποία γίνεται με συμβολαιογραφική πράξη και μεταγραφή. (’ρθρα 1168 και 1169 Α.Κ.).

ΔΟΥΛΕΙΕΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΕΣ
Πάνω σε ακίνητο μπορεί να αποκτηθεί εμπράγματο δικαίωμα υπέρ του εκάστοτε κυρίου άλλου ακινήτου που να του παρέχει κάποια ωφέλεια. Με την πραγματική δουλεία ο κύριος του δουλεύοντος φέρει το βάρος είτε να ανέχεται κάποια χρησιμοποίηση από τον κύριο του δεσπόζοντος είτε να παραλείπει ορισμένες πράξεις, τις οποίες θα είχε δικαίωμα να επιχειρεί ως κύριος. (’ρθρα 1118 και 1119 Α.Κ.).
Πραγματικές δουλείες είναι ιδίως η δουλεία οδού (διόδου), η δουλεία διοχέτευσης ή αποχέτευσης ή άντλησης νερού ή ποτισμού θρεμμάτων του δεσπόζοντος, ή βοσκής ή ξύλευσης, κ.α. (’ρθρο 1120 Α.Κ.).
Οι πραγματικές δουλείες συνιστώνται με δικαιοπραξία ή με χρησικτησία. Οι διατάξεις για τη χρησικτησία ακινήτων και για τη μεταβίβασή τους με συμφωνία εφαρμόζονται αναλόγως και στη σύσταση των πραγματικών δουλειών. (’ρθρο 1121 Α.Κ.).
ΔΕΣΠΟΖΟΝ ΑΚΙΝΗΤΟ
Δεσπόζον είναι το ωφελούμενο ακίνητο , του οποίου ο κύριος έχει δικαίωμα πραγματικής δουλείας σε άλλο ακίνητο, το οποίο θεωρείται βαρυνόμενο ή βεβαρημένο ακίνητο από την ύπαρξη της πραγματικής αυτής δουλείας και είναι το δουλεύον ακίνητο.
ΑΝΑΔΑΣΜΟΣ
Αναδασμός είναι η αφαίρεση, με πράξη της Πολιτείας, της κυριότητας από τους ιδιοκτήτες των
ακινήτων μίας περιοχής και η αναδιανομή των ακινήτων αυτών μεταξύ των ίδιων ιδιοκτητών, με σκοπό την καλύτερη εκμετάλλευση της αγροτικής γης (αγροτικός αναδασμός) ή της γης οικιστικών περιοχών (αστικός αναδασμός).
Σε περίπτωση αγροτικού αναδασμού, εφόσον κατά το χρόνο υποβολής της δήλωσης έχει ήδη
κυρωθεί ο αναδασμός, δηλώνονται τα νέα ακίνητα από τους δικαιούχους τους , όπως έχουν προκύψει από τον αναδασμό.
Σε περίπτωση, που εκκρεμεί η κύρωση του αναδασμού, αλλά έχει παραχωρηθεί η νομή των
νέων γεωτεμαχίων στους δικαιούχους, κατά την οικονομία της όλης ρύθμισης για τη δήλωση του Ε9 δηλώνονται τα νέα αυτά γεωτεμάχια.
Σε περίπτωση, όμως, που δεν έχει ακόμη συντελεσθεί ο αγροτικός αναδασμός, δηλαδή έχει
εκδοθεί η σχετική απόφαση για τη διενέργειά του και γίνονται οι σχετικές διαδικασίες, χωρίς να έχει παραχωρηθεί ακόμη η νομή στις νέες ιδιοκτησίες, δηλώνονται από τους ιδιοκτήτες τους οι παλιές ιδιοκτησίες (αναδαστέες).

ΧΡΗΣΙΚΤΗΣΙΑ
Η χρησικτησία είναι ένας πρωτότυπος τρόπος κτήσης κυριότητας πράγματος και επομένως είναι
εμπράγματο δικαίωμα.
Ενδιαφέρει εδώ η κτήση ακινήτων με χρησικτησία, τακτική ή έκτακτη.

1. ΤΑΚΤΙΚΗ ΧΡΗΣΙΚΤΗΣΙΑ
Εκείνος που έχει στη, με διάνοια κυρίου, νομή του με καλή πίστη και με νόμιμο τίτλο ακίνητο
για μια δεκαετία, γίνεται κύριος του πράγματος αυτού. ( ’ρθρο 1041 Α.Κ.). Ο τρόπος κτήσης κυριότητας ακινήτου με τακτική χρησικτησία έχει χρησιμότητα σε περιπτώσεις που, ενώ υπάρχει σχετική σύμβαση (π.χ. συμβολαιογραφική πράξη ), η σύμβαση αυτή είναι άκυρη για διάφορους λόγους. Έτσι παρέχεται η δυνατότητα στον αντισυμβαλλόμενο να γίνει κύριος του ακινήτου με τακτική χρησικτησία.

2. ΕΚΤΑΚΤΗ ΧΡΗΣΙΚΤΗΣΙΑ
Εκείνος που έχει στη νομή του με διάνοια κυρίου μια εικοσαετία πράγμα ακίνητο, γίνεται κύριος
με έκτακτη χρησικτησία. (’ρθρο 1045 Α.Κ.).
ΚΛΗΡΟΔΟΣΙΑ
Ο κληρονομούμενος μπορεί με διαθήκη να προσπορίσει σε κάποιον περιουσιακή ωφέλεια, χωρίς
να τον εγκαταστήσει κληρονόμο και τότε έχουμε την έννοια της κληροδοσίας. (’ρθρο 1714 Α.Κ.).
ΚΛΗΡΟΝΟΜΗΤΗΡΙΟ
Το δικαστήριο της κληρονομίας, ύστερα από αίτηση του κληρονόμου, του παρέχει πιστοποιητικό για το κληρονομικό του δικαίωμα και για τη μερίδα που του αναλογεί (κληρονομητήριο). (’ρθρο 1956 Α.Κ.)
Για την έκδοση κληρονομητηρίου ακολουθείται η διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας.

ΕΜΠΡΑΓΜΑΤΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΕΣ ΣΕ ΑΚΙΝΗΤΑ

1. Υποθήκη σε κυριότητα ή επικαρπία ακινήτου
Σε ξένο ακίνητο μπορεί να συσταθεί εμπράγματο δικαίωμα υποθήκης για την εξασφάλιση
απαίτησης με την προνομιακή ικανοποίηση του δανειστή από το πράγμα.
Η υποθήκη αποκτάται μόνο σε ακίνητα που μπορούν να εκποιηθούν καθώς και στην επικαρπία τέτοιων ακινήτων, για όσο χρόνο διαρκεί αυτή.
Για την απόκτηση υποθήκης απαιτείται τίτλος που χορηγεί δικαίωμα υποθήκης και εγγραφή στο βιβλίο υποθηκών.
Τίτλοι που χορηγούν δικαίωμα για την απόκτηση υποθήκης είναι ο νόμος, η δικαστική απόφαση
και η ιδιωτική βούληση. (’ρθρα 1257, 1259, 1260 και 1261 Α.Κ.).
Στα άρθρα 1162 και 1163 του Α.Κ. αναφέρονται λεπτομερώς ποιοι έχουν τίτλο από το νόμο για την απόκτηση υποθήκης, (μεταξύ των οποίων είναι ο ενυπόθηκος δανειστής στο ενυπόθηκο ακίνητο), ή τίτλο από δικαστική απόφαση.
Η υποθήκη υπάρχει από την προσήκουσα εγγραφή στο βιβλίο υποθηκών της περιφέρειας όπου βρίσκεται το ακίνητο. (’ρθρο 1268 Α.Κ.).

Τάξη υποθηκών: Η ημέρα της εγγραφής της υποθήκης στο βιβλίο υποθηκών κανονίζει την προτίμηση των υποθηκών. Η σειρά εγγραφής καθορίζει και τη σειρά ικανοποίησης του δανειστή από το πλειστηρίασμα του ακινήτου.
Όλες οι υποθήκες που γράφηκαν την ίδια ημέρα έχουν την ίδια τάξη. (’ρθρο 1272 Α.Κ.).
(Επιτρέπεται εναλλαγή των υποθηκικών τάξεων με συμφωνία των ενυπόθηκων δανειστών).

2. Προσημείωση Υποθήκης
Η προσημείωση χορηγεί μόνο δικαίωμα προτίμησης για την απόκτηση υποθήκης (τροπή της
προσημείωσης). Όταν η απαίτηση επιδικαστεί τελεσίδικα, η προσημείωση τρέπεται σε υποθήκη, η οποία λογίζεται ότι έχει εγγραφεί από την ημέρα της προσημείωσης.
Εγγραφή προσημείωσης υποθήκης γίνεται μόνο ύστερα από δικαστική απόφαση.
Η προσημείωση εγγράφεται όπως η υποθήκη , με τη μνεία όμως ότι προσημειώνεται. (’ρθρα 1274,1276 και 1277 Α.Κ.).

ΜΙΣΘΩΣΗ ΠΡΑΓΜΑΤΟΣ
Με τη σύμβαση της μίσθωσης πράγματος, (εδώ ενδιαφέρει ακινήτου), ο εκμισθωτής έχει υποχρέωση να παραχωρήσει στο μισθωτή τη χρήση του πράγματος για όσο χρόνο διαρκεί η σύμβαση και ο μισθωτής να καταβάλει το συμφωνημένο μίσθωμα. (’ρθρο 574 Α.Κ.).
ΕΓΓΡΑΠΤΕΕΣ ΜΙΣΘΩΣΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΩΝ :

1. ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΕΣ
Μακροχρόνια είναι η μίσθωση που ισχύει για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των 9 ετών. Η διάρκεια της μίσθωσης καθορίζεται από τη συμφωνία των μερών. Εφόσον καταρτισθεί με συμβολαιογραφική πράξη και μεταγραφεί αποτελεί εγγραπτέο δικαίωμα σε ακίνητο και εξασφαλίζει το μισθωτή έναντι τυχόν νέου κτήτορα του ακινήτου. (Α.Κ. άρθρα 618 και 1208). Στην τελευταία αυτή περίπτωση η δέσμευση του νέου κτήτορα προϋποθέτει ότι η μεταγραφή έχει γίνει πριν από την εκποίηση του ακινήτου.

2. ΧΡΟΝΟΜΕΡΙΣΤΙΚΕΣ
Χρονομεριστική μίσθωση είναι η μορφή της χρονικά διαιρεμένης μίσθωσης (Time Sharing),
η οποία καταρτίζεται με σχετική σύμβαση χρονομεριστικής μίσθωσης που μεταγράφεται στο
Υποθηκοφυλακείο, και κατά την οποία ο εκμισθωτής αναλαμβάνει να παραχωρεί κατ� έτος στο μισθωτή, κατά τη διάρκεια της σύμβασης, τη χρήση τουριστικού καταλύματος και να παρέχει σε αυτόν συναφείς υπηρεσίες για καθορισμένο από τη σύμβαση χρονικό διάστημα και ο μισθωτής να καταβάλλει το μίσθωμα που συμφωνήθηκε.
Η Χρονομεριστική μίσθωση, (που είναι ενοχικό δικαίωμα του μισθωτή επί του πράγματος),
συνομολογείται για διάστημα 5 έως 60 ετών, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 1652/14-10-1986 (ΦΕΚ Α΄30-10-1986).

3. ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΙΚΕΣ
H Χρηματοδοτική μίσθωση (Leasing) σε επαγγελματικά ακίνητα καταρτίζεται με σχετική
σύμβαση μεταξύ μιας εταιρείας χρηματοδοτικής μίσθωσης που παραχωρεί στον αντισυμβαλλόμενο τη χρήση (όχι την κυριότητα) πράγματος (ακινήτου) για μία χρονική περίοδο, έναντι καταβολής μισθώματος.
Το ακίνητο προορίζεται αποκλειστικά για επαγγελματική χρήση του αντισυμβαλλόμενου.
Το μίσθωμα καταβάλλεται με τον τρόπο που ορίζεται στη σχετική σύμβαση και καλύπτει την αξία του ακινήτου καθώς και τα έξοδα και την απόδοση της επένδυσης για την εταιρία. Όταν λήξει η διάρκεια της μίσθωσης, ο μισθωτής έχει το δικαίωμα είτε να αγοράσει το πράγμα, συνήθως έναντι συμβολικού χρηματικού ποσού, δηλαδή να γίνει κύριος του μισθωμένου ακινήτου, είτε να ανανεώσει τη μίσθωση για ορισμένο χρόνο. Οι συμβαλλόμενοι έχουν την ευχέρεια να ορίσουν ότι το δικαίωμα της αγοράς μπορεί να ασκηθεί και πριν από τη λήξη του χρόνου της μίσθωσης.
Η διάρκεια χρηματοδοτικής μίσθωσης δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 10 ετών.
Αντικείμενο χρηματοδοτικής μίσθωσης μπορεί να είναι ακίνητο που αγόρασε η εταιρία
χρηματοδοτικής μίσθωσης από το μισθωτή. Εξαιρείται η αγορά ακινήτου από ελεύθερο επαγγελματία.
Το ακίνητο για το οποίο μπορεί να συναφθεί χρηματοδοτική μίσθωση δεν μπορεί να είναι οικόπεδο, μπορεί, όμως, να είναι
- αγροτική έκταση
-οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία με τα κτίσματα και τα ποσοστά συνιδιοκτησίας που της αντιστοιχούν στο γήπεδο
-κτίσματα και συγκροτήματα κτισμάτων μετά των λοιπών εγκαταστάσεων και του γηπέδου που τους αναλογεί καθώς και ο επί πλέον ακάλυπτος χώρος που προβλέπεται από τις πολεοδομικές διατάξεις ως χώρος στάθμευσης.
(Ν.1665/19-11-1986 (ΦΕΚ Α΄194/4-12-1986) «Συμβάσεις χρηματοδοτικής μίσθωσης», όπως
τροποποιήθηκε και ισχύει, Ν. 2367/29-12-1995 (ΦΕΚ Α΄29-12-1995) «Νέοι χρηματοπιστωτικοί θεσμοί και άλλες διατάξεις» και άρθρο 27 του Ν. 2682/5-2-1999 (ΦΕΚ u913 Α΄16/8-2-1999) «Διαρρυθμίσεις στη φορολογία των αυτοκινήτων οχημάτων και άλλες διατάξεις»).

ΜΕΤΑΛΛΕΙΟΚΤΗΣΙΑ
Τα εμπράγματα δικαιώματα ρυθμίζονται από τον Αστικό Κώδικα. Όμως, υπάρχουν και εμπράγματα δικαιώματα, τα οποία έχουν εισαχθεί και ρυθμίζονται με ειδικούς νόμους. Οι ρυθμίσεις αυτές μπορεί να έχουν γίνει πριν ή μετά τον Α.Κ. Μεταξύ των δικαιωμάτων τέτοιου είδους είναι και η μεταλλειοκτησία , η οποία ρυθμίζεται με το Ν.Δ. 210/73 (άρθρο 65) περί μεταλλευτικού κώδικα.
Μεταλλειοκτησία είναι το δικαίωμα κυριότητας πάνω σε μεταλλείο. Το αυτό εμπράγματο
δικαίωμα είναι διαφορετικό από την κυριότητα επάνω στο έδαφος.
Σύμφωνα με τον Α.Κ., άρθρο 1001, «Η κυριότητα πάνω σε ακίνητο εκτείνεται, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, στο χώρο πάνω και κάτω από το έδαφος. …..». Έτσι η κυριότητα στο ακίνητο αντί να εκτείνεται αδιακρίτως και κάτω από το έδαφος, εκτείνεται, με βάση ειδικό νόμο, μόνο στα λατομικά ορυκτά. Για τα μεταλλευτικά ορυκτά , δηλαδή την εξόρυξη και την εκμετάλλευση αυτών, υπάρχει χωριστό δικαίωμα, το δικαίωμα μεταλλειοκτησίας. Το δικαίωμα της μεταλλειοκτησίας ως προς ορισμένα μεταλλευτικά ορυκτά ανήκει στο Κράτος, το οποίο μπορεί να το παραχωρεί σε ιδιώτες για ορισμένο χρόνο. Το τυχόν παραχωρημένο σε ιδιώτες δικαίωμα της μεταλλειοκτησίας μεταβιβάζεται αλλά και κληρονομείται.

ΠΡΟΙΚΩΑ ΑΚΙΝΗΤΑ
Υπάρχουν περιπτώσεις όπου, πριν από την ισχύ του Ν.1329/1983, με τον οποίο τροποποιήθηκε το Οικογενειακό Δίκαιο, είχαν συσταθεί με σχετικά προικοσυμβόλαια οι λεγόμενες αδιατίμητες προίκες, δηλαδή ο προικολήπτης σύζυγος είχε αποκτήσει τη διοίκηση και επικαρπία ακινήτου, ενώ η ψιλή κυριότητα παρέμενε στη σύζυγο. Το δικαίωμα αυτό της επικαρπίας υπέρ του συζύγου, μετά την ισχύ του πιο πάνω νόμου, καταργήθηκε και επομένως στη σύζυγο ανήκει πλέον η πλήρης κυριότητα και όχι μόνο η ψιλή κυριότητα του αντίστοιχου προικώου ακινήτου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις το δικαίωμα της πλήρους κυριότητας του ακινήτου ανήκει στη σύζυγο.
Εκτός αν έχουν μεσολαβήσει άλλες πράξεις, που να διαφοροποιούν το είδος του ιδιοκτησιακού αυτού καθεστώτος.
Επίσης, εάν στο προικώο ακίνητο έχει ανεγερθεί κτίσμα ή έχει γίνει προσθήκη σε υπάρχον κτίσμα, και πάλι υπόχρεη σε δήλωση είναι μόνο η σύζυγος, ως οικοπεδούχος του οικοπέδου του οποίου συστατικό είναι το κτίσμα.
Σε περίπτωση που σε προικώο ακίνητο έχει γίνει ανέγερση πολυκατοικίας ή άλλου κτιρίου με το σύστημα της αντιπαροχής , η σύζυγος είναι υπόχρεη σε δήλωση για το τμήμα του ακινήτου (οριζόντιες ιδιοκτησίες κλπ), το οποίο παρέμεινε στους συζύγους ως αντιπαροχή για το προικώο οικόπεδο. Ασφαλώς, βέβαια, για το υπόλοιπο τμήμα του ακινήτου (οριζόντιες ιδιοκτησίες κλπ) υπόχρεοι σε δήλωση είναι οι τρίτοι και για τα δικαιώματά του έκαστος (Αγοραστές διαμερισμάτων, εργολάβος για τα τυχόν αδιάθετα διαμερίσματα, εφόσον έχουν μεταβιβαστεί σ� αυτόν τα αντίστοιχα χιλιοστά συνιδιοκτησίας των αδιάθετων διαμερισμάτων κτλ.).

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΟΤΗΤΑΣ – ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΗ ΑΓΩΓΗ
Η προστασία της κυριότητας προβλέπεται στον Α.Κ. ότι μπορεί να γίνεται με διεκδικητική αγωγή.
Η αγωγή θεωρείται το σημαντικότερο μέσο ένδικης προστασίας της κυριότητας. Έτσι ο κύριος πράγματος δικαιούται να απαιτήσει από το νομέα ή τον κάτοχο την αναγνώριση της κυριότητάς του και την απόδοση του πράγματος. (’ρθρο 1094 Α.Κ.). (Για περιπτώσεις αρνητικής αγωγής βλ. άρθρο 1108 Α.Κ.).

ΕΝΝΟΙΕΣ ΚΥΡΙΩΣ ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟΥ
Κρίνεται σκόπιμο, εκτός από τα προαναφερθέντα θέματα , τα σχετικά με τους νομικού όρους και τη συνοπτική επεξήγηση των εννοιών ή όρων που συναντώνται κατά την ανάγνωση των τίτλων και τη συμπλήρωση των δηλώσεων, να δοθούν περαιτέρω διευκρινίσεις που αφορούν τεχνικούς όρους που αναφέρονται στις περιγραφές των ακινήτων.

ΑΚΙΝΗΤΟ : Ακίνητο πράγμα είναι το έδαφος και τα συστατικά του μέρη (Α.Κ. άρθ. 948 ). Συστατικό μέρος πράγματος είναι εκείνο που δεν μπορεί να αποχωριστεί από το κύριο πράγμα χωρίς βλάβη αυτού του ίδιου ή του κυρίου του πράγματος ή χωρίς αλλοίωση της ουσίας ή του προορισμού του δεν μπορεί να είναι ιδιαιτέρως αντικείμενο κυριότητας ή άλλου εμπράγματου δικαιώματος (Α.Κ. άρθ. 953).
Συστατικά του ακινήτου (Α.Κ. άρθρο. 954) είναι
1. τα πράγματα που έχουν συνδεθεί σταθερά με το έδαφος, ιδίως οικοδομήματα
2. τα προϊόντα του ακινήτου εφόσον συνέχονται με το έδαφος
3. το νερό κάτω από το έδαφος και η πηγή
4. οι σπόροι με τη σπορά και τα φυτά με τη φύτευση.
Έτσι ακίνητο π.χ. είναι ένα οικόπεδο αδόμητο ή μία μονοκατοικία με το οικόπεδό της ή μία πολυκατοικία με το οικόπεδό της αλλά και το διαμέρισμα (οριζόντια ιδιοκτησία) μιας πολυκατοικίας. Επίσης ακίνητο π.χ. είναι και ένας αγρός (χωράφι).

ΤΟΠΩΝΥΜΙΟ: Ιδιαίτερη τοπική ονομασία της περιοχής του ακινήτου. Αν υπάρχει είναι γνωστή στις τεχνικές υπηρεσίες του Δήμου ή της Κοινότητας. Το τοπωνύμιο είναι χρήσιμο σε περιπτώσεις
που δεν υπάρχουν ονομασίες δρόμων, συνήθως στις εκτός σχεδίου και οικισμού περιοχές.

ΓΕΩΤΕΜΑΧΙΟ: Εδαφική έκταση κάθε είδους. Στην έννοια «γεωτεμάχιο» περιλαμβάνονται όλες οι εδαφικές εκτάσεις ανεξαρτήτως χρήσης ή θέσης, όπως τα εντός σχεδίου ή οικισμού οικόπεδα, τα εκτός σχεδίου γήπεδα (αγροτεμάχια, χέρσα, βοσκότοποι, αγροί, δάση και δασικές εκτάσεις κλπ.)
Σημειώνεται, ότι με τις διατάξεις του ισχύοντα ΓΟΚ/85 (Ν.1577/85, όπως ισχύει γίνεται περαιτέρω διάκριση της έννοιας του γεωτεμαχίου σε γήπεδο και οικόπεδο, (μη αναφερόμενου του όρου γεωτεμάχιο στο ΓΟΚ ενώ είναι ο όρος που χρησιμοποιείται στο Κτηματολόγιο). Έτσι γήπεδο και στη γλώσσα των συναλλαγών αγροτεμάχιο είναι η συνεχόμενη έκταση γης που αποτελεί αυτοτελές και ενιαίο ακίνητο και ανήκει σε έναν ή περισσότερους κυρίους εξ αδιαιρέτου (άρθρο 2, παρ. 12), και οικόπεδο είναι κάθε γήπεδο, που βρίσκεται μέσα στο εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο ή μέσα στα όρια οικισμού χωρίς εγκεκριμένο σχέδιο (άρθρο 2, παρ. 13).

ΕΜΒΑΔΟΝ ΓΕΩΤΕΜΑΧΙΟΥ: Εμβαδόν γεωτεμαχίου είναι η οριζόντια επιφάνεια του . Το «οριζόντια» παρότι προφανές για τους τεχνικούς, αναφέρεται γιατί σε έντονα κεκλιμένα εδάφη έχουν διατυπωθεί ερωτήματα από τους πολίτες.

ΕΜΒΑΔΟΝ ΚΤΙΣΜΑΤΩΝ: Σε περίπτωση που δηλώνεται ολόκληρο κτίριο (π.χ. μονοκατοικία σε οικόπεδο), ως εμβαδόν λαμβάνεται ολόκληρη η επιφάνειά του, δηλαδή το σύνολο των επιφανειών των ορόφων του περιλαμβανομένων και των εξωτερικών τοίχων (μικτό εμβαδόν).
Σε περίπτωση διακεκριμένης οριζόντιας ιδιοκτησίας, ως εμβαδόν λαμβάνεται το αναγραφόμενο στον τίτλο κτήσης, εφόσον δεν έχουν επισυμβεί μεταβολές (προσθήκες κτλ.). Στο εμβαδόν αυτό περιλαμβάνονται οι εξωτερικοί τοίχοι καθώς και οι τοίχοι προς τους κοινοχρήστους χώρους του όλου κτιρίου (π.χ. πολυκατοικίας), ενώ περιλαμβάνεται μόνο το ήμισυ της επιφάνειας των εσωτερικών διαχωριστικών μεταξύ των οριζόντιων ιδιοκτησιών τοίχων . Δεν περιλαμβάνονται οι επιφάνειες των τυχόν ημιϋπαίθριων χώρων, εφόσον φυσικά δεν έχουν μετατραπεί σε κλειστούς χώρους.

ΚΑΘΕΤΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ ή ΚΑΘΕΤΗ ΣΥΝΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ
Είναι η χωριστή κυριότητα σε ένα από τα περισσότερα αυτοτελή κτίσματα ή σε μέρος αυτών που έχουν ανεγερθεί σε ένα ενιαίο γεωτεμάχιο (γήπεδο ή οικόπεδο). Η χωριστή κυριότητα υπάρχει στο κτίσμα, ενώ στο ενιαίο γεωτεμάχιο υπάρχει συνιδιοκτησία κατά κάποιο ποσοστό καθώς και στους τυχόν υπάρχοντες στεγασμένους ή μη κοινόχρηστους χώρους.
Τα αφορώντα στη σύσταση διηρημένης ιδιοκτησίας και επί πλειόνων αυτοτελών οικοδομημάτων ανεγειρόμενων επί ενιαίου οικοπέδου ρυθμίστηκαν με τις διατάξεις του σχετικού Ν.Δ. 1024/10-11/1971 (ΦΕΚ Α΄232).
Σημειώνεται, ότι υπήρχε πάντοτε το νομικό ερώτημα, εάν επιτρεπόταν η σύσταση κάθετης ιδιοκτησίας σε γήπεδα, δηλαδή γεωτεμάχια ευρισκόμενα εκτός σχεδίου πόλης και οικισμού και όπου ίσχυαν οι γενικοί περί εκτός σχεδίου όροι δόμησης.
Η «ασαφής» αυτή δυνατότητα καταργήθηκε με τις διατάξεις της παρ. 2.α.του άρθρου 6 του Ν. 2052/3-6- 1992 (ΦΕΚ Α΄ 94/5-6-1992) «Μέτρα για την αντιμετώπιση του νέφους και πολεοδομικές ρυθμίσεις», οι οποίες πλέον προβλέπουν ότι το πιο πάνω είδος σύστασης διηρημένης ιδιοκτησίας «……. εφαρμόζεται μόνο επί οικοπέδων κειμένων εντός σχεδίου πόλεων , εντός ορίων οικισμών προ του 1923, καθώς και εντός ορίων οικισμών κάτω των 2000 κατοίκων, που καθορίζονται βάσει του από 24-4-1985 π.δ. (ΦΕΚ 181 Δ), όπως ισχύει. …».
Η κάθετη ιδιοκτησία διακρίνεται σε απλή κάθετη ιδιοκτησία και σύνθετη κάθετη ιδιοκτησία.

ΑΠΛΗ ΚΑΘΕΤΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ: Απλή είναι η κάθετη ιδιοκτησία (συνιδιοκτησία), όταν καθένα από τα περισσότερα κτίσματα που έχουν ανεγερθεί ή προβλέπεται από σχετική πράξη σύστασης να ανεγερθούν στο ίδιο γεωτεμάχιο αποτελεί χωριστή ιδιοκτησία, η οποία ανήκει ή θα ανήκει σε έναν ή περισσότερους από τους συγκυρίους του όλου γεωτεμαχίου.
Συνήθης είναι και η περίπτωση όπου αδόμητο γεωτεμάχιο «διαιρείται» με σχετική πράξη, μεταξύ των συνιδιοκτητών, σε επί μέρους σαφώς καθορισμένα τμήματα, σε καθένα από τα οποία, ο αντίστοιχος συνιδιοκτήτης επί του όλου γεωτεμαχίου, έχει αποκλειστική χρήση και δικαίωμα οικοδομικής εκμετάλλευσης ή έχει αποκλειστική χρήση σε ήδη υφιστάμενο κτίσμα που διαχωρίζεται από τα τυχόν υπάρχοντα άλλα κτίσματα του αυτού ενιαίου γεωτεμαχίου καθέτως. Στη σύσταση καθορίζεται το ποσοστό επί της συνολικής επιτρεπομένης εκμετάλλευσης, που ο κάθε συνιδιοκτήτης δικαιούται για το τμήμα του, προσδιορισμένο, δηλαδή, κατά θέση και μέγεθος. Στην ίδια πράξη, συνήθως, καθορίζονται και άλλα θέματα σχετικά με π.χ. την εξασφάλιση προσπέλασης στα επί μέρους τμήματα του όλου γεωτεμαχίου.
Υπογραμμίζεται, ότι η αντίστοιχη πράξη σύστασης απλής κάθετης ιδιοκτησίας ρυθμίζει τις
μεταξύ των συνιδιοκτητών σχέσεις και δεν επηρεάζει την ενιαία νομική υπόσταση του γεωτεμαχίου ως προς τα ισχύοντα κατά την Πολεοδομική νομοθεσία για την εκμετάλλευσή του (ποσοστό κάλυψης, συντελεστής δόμησης κτλ.).
Σημειώνεται εδώ ότι στους σχετικούς τίτλους συνήθως δεν αναφέρεται ο όρος «απλή κάθετη ιδιοκτησία», αλλά μπορεί να αναφέρεται ως κάθετη ιδιοκτησία ή και χωρίς κάποιο προσδιορισμό, αλλά με περιγραφή των στοιχείων που συνιστούν αυτό το είδος ιδιοκτησιακού καθεστώτος.

ΟΡΙΖΟΝΤΙΑ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ: Οριζόντια ιδιοκτησία ή οριζόντια συνιδιοκτησία ή ιδιοκτησία κατ� ορόφους ή οροφοκτησία υφίσταται όταν υπάρχει κυριότητα μόνο σε αυτοτελές τμήμα του κτιρίου (όροφο, διαμέρισμα), ανεξάρτητα από τη χρήση του, και αναγκαστική συγκυριότητα στα κοινά μέρη του όλου ακινήτου , δηλαδή τόσο του γεωτεμαχίου όσο και του κτιρίου (θεμέλια, εξωτερικοί τοίχοι , κλιμακοστάσιο, δώμα, λεβητοστάσιο κλπ). Η οριζόντια ιδιοκτησία συνήθως συνιστάται με σχετική συμβολαιογραφική πράξη σύστασης, μπορεί, όμως να συσταθεί και με δικαστική απόφαση σε ορισμένες ειδικές περιπτώσεις.
Σε όλες τις περιπτώσεις καθορίζονται και τα ποσοστά συνιδιοκτησίας της διακεκριμένης οριζόντιας ιδιοκτησίας επί του όλου γεωτεμαχίου, στο οποίο έχει ή πρόκειται να ανεγερθεί το κτίριο.

ΣΥΝΘΕΤΗ ΚΑΘΕΤΗ ΙΔΙΟΚΤΗΣΙΑ: Σύνθετη είναι η κάθετη ιδιοκτησία (συνιδιοκτησία), όταν περισσότερα κτίσματα που έχουν ανεγερθεί ή προβλέπεται από τη σχετική πράξη σύστασης να ανεγερθούν στο ίδιο γεωτεμάχιο διαιρούνται και οριζόντια σε ορόφους ή τμήματα ορόφων (διαμερίσματα) και ο καθένας από τους συγκυρίους του όλου γεωτεμαχίου έχει κυριότητα σε όροφο ή τμήμα ορόφου ενός από τα κτίσματα και συγκυριότητα στο όλο γεωτεμάχιο.
Στην περίπτωση αυτή, στην πράξη σύστασης, εκτός από το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του τμήματος του γεωτεμαχίου, όπου έχει ή πρόκειται να ανεγερθεί το κτίριο στο οποία ανήκει η συγκεκριμένη οριζόντια ιδιοκτησία, αναφέρεται και το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί του όλου ενιαίου γεωτεμαχίου. Το δεύτερο αυτό ποσοστό (εκφρασμένο συνήθως σε χιλιοστά), είναι το γινόμενο του ποσοστού συνιδιοκτησίας της οριζόντιας ιδιοκτησίας στο τμήμα του γεωτεμαχίου επί το ποσοστό συνιδιοκτησίας της κάθετης ιδιοκτησίας επί του όλου γεωτεμαχίου, που αντιστοιχεί στο τμήμα αυτό.
Στη δήλωση του Ε9, στην περίπτωση της κάθετης συνιδιοκτησίας, κάθε διακεκριμένο τμήμα οικοπέδου θεωρείται ως αυτοτελές οικόπεδο. Έτσι και η περίπτωση της σύνθετης κάθετης ιδιοκτησίας έχει στη δήλωση τα στοιχεία της γνωστής οριζόντιας ιδιοκτησίας.

ΟΡΟΦΟΣ: Είναι η συνήθης έννοια που εκφράζει τη στάθμη στην οποία βρίσκεται συγκεκριμένη ιδιοκτησία ή χώρος γενικά, μέσα στο όλο κτίριο, δηλαδή όροφοι είναι τα τμήματα του κτιρίου στα οποία διαχωρίζεται από διαδοχικά δάπεδα καθ� ύψος (ΓΟΚ/85, άρθρο 2 παρ.23).
Εφόσον υπάρχει άδεια οικοδομής, ο προσδιορισμός του ορόφου αναφέρεται στην άδεια, εκτός αν έχουν διαφοροποιηθεί τα δεδομένα μεταγενέστερα (συνήθης περίπτωση υπογείου κατά την άδεια το οποίο είναι ισόγειο στην πραγματικότητα). Αν δεν υπάρχει άδεια οικοδομής ο προσδιορισμός προτείνεται πρακτικά να γίνεται με τους εξής κανόνες, που καλύπτουν ένα σημαντικό μέρος της περιπτωσιολογίας που απαντάται στην πράξη:
Οι όροφοι καθορίζονται με βάση τη διαδοχικότητα. Δηλαδή πάνω από το υπόγειο βρίσκεται το ισόγειο μετά ο 1ος ή Α� όροφος, μετά ο 2ος ή Β� κτλ. Επίσης κάτω από το υπόγειο (1ο ή Α�) βρίσκεται το 2ο ή Β� υπόγειο, κάτω από αυτό το 3ο ή Γ� κτλ.
Οι έννοιες του ημιυπόγειου ή ημιϊσογείου , παρότι βρίσκονται σε καθημερινή χρήση δεν έχουν υπόσταση σύμφωνα με τις πολεοδομικές διατάξεις και γι� αυτό δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται. Ο όροφος θα προσδιορισθεί με βάση τον προηγούμενο κανόνα με αφετηρία τον καθορισμό του ισογείου ορόφου.
Όσον αφορά στον ορισμό του ισογείου και του υπογείου οι διάφοροι κατά καιρούς ισχύσαντες Γενικοί Οικοδομικοί Κανονισμοί (ΓΟΚ/29, ΓΟΚ/55, ΓΟΚ/83 και ΓΟΚ/85 ισχύων) περιλαμβάνουν διαφορετικές περιγραφές. Σύμφωνα u956 με τον ισχύοντα ΓΟΚ/85 (άρθρο2 παρ.24), «υπόγειο είναι όροφος ή τμήμα ορόφου, του οποίου η οροφή βρίσκεται έως 1,50 μέτρα ψηλότερα από την οριστική στάθμη του εδάφους». Ασφαλώς πάνω από το οριζόμενο κατά τα ανωτέρω υπόγειο είναι το ισόγειο και λοιποί όροφοι.

ΠΑΤΑΡΙΑ ΣΕ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑΤΑ
Είναι σύνηθες σε ισόγεια καταστήματα , πάνω από τον ισόγειο χώρο τους να υπάρχει πατάρι ή μεσοπάτωμα. Αλλά και σε αίθουσες μεγάλες συνάθροισης κοινού (π.χ. εκθεσιακούς χώρους κλπ) μπορεί να υπάρχουν πατάρια.
Στις υποβαλλόμενες δηλώσεις, η επιφάνεια του τυχόν υπάρχοντος παταριού , εφόσον αυτό δεν έχει ανεξάρτητη είσοδο και δεν είναι κλειστός χώρος, αλλά είναι ένας ανοιχτός εξώστης εντός της αίθουσας του κυρίως χώρου του ισογείου, με την οποία επικοινωνεί με εσωτερική κλίμακα, προστίθεται στην επιφάνεια των βοηθητικών χώρων π.χ. του καταστήματος. Εάν , όμως, πρόκειται για κλειστό χώρο με χωριστή είσοδο, τότε πρόκειται για ημιόροφο, ο οποίος δηλώνεται χωριστά.

ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΟΙ ΧΩΡΟΙ ΚΤΙΡΙΩΝ
Για κτίρια, στα οποία έχει συσταθεί οριζόντια ιδιοκτησία ή κάθετη , όπου οι κοινόχρηστοι χώροι τους περιγράφονται χωριστά από τις επί μέρους διακεκριμένες οριζόντιες ιδιοκτησίες του κτιρίου και στους οποίους χώρους δεν αντιστοιχούν ποσοστά συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο ή το αγροτεμάχιο, δεν υποβάλλεται δήλωση από κανένα από τους συνιδιοκτήτες του κτιρίου.
Τέτοιοι κοινόχρηστοι χώροι είναι τα κλιμακοστάσια, τα λεβητοστάσια, οι χώροι δεξαμενών καυσίμων, ο ελεύθερος χώρος επί υποστυλωμάτων στο Ισόγειο (PILOTIS).
Προσοχή, όμως, πρέπει να δοθεί για τις περιπτώσεις, όπου στο χώρο της PILOTIS, από τη σχετική πράξη σύστασης έχουν καθοριστεί θέσεις στάθμευσης οχημάτων. Αυτές οι θέσεις και μόνο δηλώνονται (ως παρακολουθήματα των οριζόντιων ιδιοκτησιών με τις οποίες συνδέονται), από κάθε ένα από τους κατά περίπτωση δικαιούχους τους.

ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΥΨΟΥΝ
Είναι γνωστό, ότι σε πολλές πράξεις σύστασης οριζοντίων ή καθέτων ιδιοκτησιών ή ακόμη και σε διαθήκες κλπ αναφέρεται ως δικαίωμα σε ακίνητο και το δικαίωμα του �υψούν�. Το δικαίωμα αυτό, για το οποίο στην αντίστοιχη πράξη προβλέπονται και ο ή οι δικαιούχοι του, αφορά στη δυνατότητα προσθήκης καθ� ύψος σε υπάρχον (ή προς ανέγερση) κτίσμα. Η προσθήκη αυτή δεν πραγματοποιείται άμεσα, μαζί δηλαδή με το υπόλοιπο κτίσμα, u947 για πολλούς λόγους, μεταξύ των οποίων είναι η βούληση των ιδιοκτητών του υπολοίπου κτίσματος ή του δικαιούχου του υψούν. Το μελλοντικό αυτό δικαίωμα του υψούν δηλώνεται από το δικαιούχο του ως εξής:
1. Εάν πρόκειται για δικαίωμα που περιγράφεται και προβλέπεται ως διακεκριμένη οριζόντια ιδιοκτησία (μελλοντική) σε πράξη σύστασης ή τίτλο, με αντίστοιχο ποσοστό συγκυριότητας στο οικόπεδο ή γήπεδο, τότε το δικαίωμα του υψούν δηλώνεται όπως μία οριζόντια ή κάθετη ιδιοκτησία.
2. Εάν πρόκειται για δικαίωμα υψούν αναφερόμενο σε σχετική πράξη σύστασης ή τίτλο, χωρίς, όμως, να προβλέπεται και αντίστοιχο ποσοστό συνιδιοκτησίας στο οικόπεδο ή γήπεδο, τότε , το δικαίωμα αυτό δηλώνεται με έμμεσο προσδιορισμό του ποσοστού συγκυριότητας από το λόγο της επιφανείας κτίσματος που συνεπάγεται το δικαίωμα αυτό δια της συνολικής επιφάνειας επιτρεπομένης εκμετάλλευσης του οικοπέδου ή του αγροτεμαχίου. Σε περίπτωση οικοπέδου με Συντελεστή Εμπορικότητας μεγαλύτερο της μονάδας, για τον προσδιορισμό του ποσοστού αυτού χρησιμοποιείται ο μαθηματικός τύπος του «Συντελεστή Αξίας Οικοπέδου» του Εντύπου 3 για την Αξία ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ (κωδ.315).

ΤΜΗΜΑ ΟΙΚΟΠΕΔΟΥ ΠΟΥ ΔΟΘΗΚΕ ΣΕ ΚΟΙΝΗ ΧΡΗΣΗ
Σε περίπτωση ύπαρξης ρυμοτομούμενου τμήματος αγροτεμαχίου κατά την εισαγωγή εντός σχεδίου μετατροπή σε οικόπεδο), το οποίο τμήμα παραχωρήθηκε σε κοινή χρήση με συμβολαιογραφική πράξη και μεταγραφή από τον ιδιοκτήτη του όλου οικοπέδου , (συνήθως για να είναι δυνατή η έκδοση οικοδομικής άδειας στο οικόπεδο αυτό πριν από την εφαρμογή του σχεδίου πόλης), τότε το ρυμοτομούμενο αυτό τμήμα έχει αποκοπεί από την αρχική ιδιοκτησία και στο έντυπο της δήλωσης αναγράφεται το εμβαδόν του οικοπέδου που απομένει, δηλαδή με αφαίρεση της ρυμοτομούμενης επιφάνειας.
Τα τμήματα , όμως, των αγροτεμαχίων, τα οποία ρυμοτομούνται και για τα οποία δεν έχει συντελεσθεί ακόμη η εφαρμογή του σχεδίου της περιοχής τους, δεν θεωρούνται ότι έχουν αποκοπεί από την αρχική ιδιοκτησία και επομένως δηλώνονται ενιαία με αυτή (συνολική επιφάνεια).

Σας κοινοποιούμε τις διατάξεις των άρθρων 6 και 7 του ν. 3763/2009, και σας παρέχουμε τις ακόλουθες οδηγίες για την ορθή και ομοιόμορφη εφαρμογή τους.

‘Αρθρο 6
Ενιαίο Τέλος Ακινήτων

Α. ΦΥΣΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

1. Παράγραφοι 2, 3 και 4 του άρθρου 6 του ν. 3763/2009

Από το έτος 2009 και επόμενα έτη για την επιβολή του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων, από τη συνολική αξία των κατοικιών των φυσικών προσώπων αφαιρείται ποσό μέχρι εκατό χιλιάδες ευρώ (100.000 ευρώ) για τους άγαμους. Το ίδιο ποσό αφαιρείται και για διαζευγμένους ή χήρους, εφόσον κατά το χρόνο φορολογίας δεν βαρύνονται με προστατευόμενα, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, τέκνα.

Για τους έγγαμους, αφαιρείται ποσό μέχρι διακόσιες χιλιάδες ευρώ (200.000,00 ευρώ), επιμεριζόμενο αναλογικά μεταξύ των κατοικιών των ιδιοκτητών που αναγράφονται στην ίδια δήλωση Ε.Τ.ΑΚ. Το ίδιο ποσό αφαιρείται και για χήρους ή διαζευγμένους ή άγαμους που βαρύνονται με προστατευόμενα, σύμφωνα με τον Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, τέκνα, όπως αυτά αναγράφονται στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του οικείου οικονομικού έτους. Το ποσό των διακοσίων χιλιάδων ευρώ (200.000,00 ευρώ) προσαυξάνεται κατά τριάντα χιλιάδες ευρώ (30.000,00 ευρώ), όταν στη δήλωση φόρου εισοδήματος του οικείου οικονομικού έτους περιλαμβάνονται τρία προστατευόμενα, κατά τον Κ.Φ.Ε., τέκνα και άνω.

Παράδειγμα:

Στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του οικονομικού έτους 2009, ο υπόχρεος Α (χήρος), δήλωσε και τρία προστατευόμενα, κατά τον Κ.Φ.Ε,. τέκνα. Στη δήλωση Ε.Τ.ΑΚ. του Α αναφέρονται κατοικίες του ιδίου και ενός προστατευομένου τέκνου του. Για το έτος 2009 ο Α έχει ποσό απαλλαγής από τις κατοικίες αυτές 230.000,00 ευρώ που επιμερίζεται στις κατοικίες του ιδίου και του τέκνου του.

Η απαλλαγή αυτή, από το έτος 2009 και επόμενα έτη, για λόγους οριζόντιας φορολογικής ισότητας χορηγείται και σε φυσικά πρόσωπα που κατοικούν στην αλλοδαπή.

Η απαλλαγή αυτή χορηγείται ανεξάρτητα από:
•    Το είδος του εμπραγμάτου δικαιώματος (πλήρης ή ψιλή κυριότητα ή επικαρπία)
•    Το αν το ακίνητο είναι ημιτελές ή έχει οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό (π.χ. διατηρητέο)
•    Το ποσοστό συνιδιοκτησίας επί της κατοικίας

Επισημαίνεται ότι η απαλλαγή χορηγείται μόνο για την κατοικία και όχι για το γήπεδό της. Δεν χορηγείται επίσης σε βοηθητικούς χώρους κατοικίας (π.χ. αποθήκες, θέσεις στάθμευσης κ.λπ.).

2. Παράγραφος 6 του άρθρου 6 του ν.3763/2009

Για την επιβολή των πρόσθετων φόρων και προστίμων των δηλώσεων Ε.Τ.ΑΚ. φυσικών προσώπων, εφαρμόζονται αναλόγως οι διατάξεις των παραγράφων 1, 4, 5, 6, 7 και 8 του άρθρου 1, καθώς και των άρθρων 2, 4, 9, 15, 22, 23 και 24 του ν. 2523/1997 (ΦΕΚ 197 Α΄), όπως ισχύουν.

Έτσι:

Αν δεν υποβληθεί καθόλου δήλωση, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος, που ορίζεται σε ποσοστό 2,5% επί του φόρου, την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε ο υπόχρεος λόγω μη υποβολής της δήλωσης για κάθε μήνα καθυστέρησης,

Αν υποβληθεί ανακριβής δήλωση, επιβάλλεται στον υπόχρεο πρόσθετος φόρος, που ορίζεται σε ποσοστό 2% επί του φόρου την πληρωμή του οποίου θα απέφευγε, για κάθε μήνα καθυστέρησης,

Αν η δήλωση υποβληθεί εκπρόθεσμα, επιβάλλεται πρόσθετος φόρος που ορίζεται σε ποσοστό 1% επί του φόρου που οφείλεται με τη δήλωση, για κάθε μήνα καθυστέρησης.

Τα ανώτατα όρια για την επιβολή πρόσθετων φόρων ανέρχονται σε ποσοστό 100% για υποβολή εκπρόθεσμης δήλωσης και ποσοστό 200% για την υποβολή ανακριβούς δήλωσης ή μη υποβολή δήλωσης.

Επίσης, επιβάλλεται αυτοτελές πρόστιμο (άρθρο 4 του ν.2523/1997)  σε περιπτώσεις που δεν προβλέπεται η επιβολή πρόσθετου φόρου ή δεν προκύπτει ποσό φόρου για καταβολή, που ορίζεται από 117 έως 1.170 ευρώ και το οποίο σε διοικητική επίλυση της διαφοράς ή δικαστικό συμβιβασμό περιορίζεται στο 1/3 αυτού.

Προσοχή: Δεν επιβάλλεται το ανωτέρω αυτοτελές πρόστιμο σε δήλωση Ε.Τ.ΑΚ. για την οποία δεν προκύπτει ποσό φόρου για καταβολή, εφόσον αυτό έχει ήδη επιβληθεί κατά την παραλαβή της εκπρόθεσμης δήλωσης στοιχείων ακινήτων (Ε9).

Ως αφετηρία για την επιβολή των πρόσθετων φόρων και προστίμων, ορίζεται η επομένη της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής δήλωσης Ε9, του οικείου έτους.

Β. ΝΟΜΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

1. Παράγραφος 5 του άρθρου 6 του ν.3763/2009

Το τέλος που αναλογεί στη συνολική αξία των κτισμάτων που υπόκεινται σε φορολογία, δεν μπορεί να είναι μικρότερο από ένα (1) ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με εξαίρεση τα ημιτελή κτίσματα και τα γεωργικά και κτηνοτροφικά κτήρια.

Με το 1052212/258/0013/22.5.2009 έγγραφό μας σας ενημερώσαμε για την εξαίρεση από τον κανόνα του 1 ευρώ/τμ των γεωργικών και κτηνοτροφικών κτισμάτων των νομικών προσώπων και δώσαμε οδηγίες για τον τρόπο αναγραφής στις δηλώσεις Ε.Τ.ΑΚ. έτους 2009 των κτισμάτων αυτών.

Σας υπενθυμίζουμε ότι γεωργικά θεωρούνται τα κτήρια στα οποία φυλάσσονται ζωοτροφές, σπόροι, γεωργικά εργαλεία και μηχανήματα και κτηνοτροφικά θεωρούνται τα κτήρια που στεγάζουν ζώα, στα οποία εκτελούνται απλές εργασίες εκτροφής και γενικά φροντίδας ζώων. Δεν εντάσσονται στις ανωτέρω κατηγορίες κτήρια μαζικής διαλογής, συσκευασίας ή μεταποίησης αγροτικών ή κτηνοτροφικών προϊόντων, τα σφαγεία, τα εργαστήρια κατασκευής ή επισκευής αγροτικών μηχανημάτων και οι χώροι στους οποίους ψύχονται τα αποθηκευμένα προϊόντα. Η αξία των ανωτέρω κτισμάτων προσδιορίζεται σύμφωνα με τις διατάξεις του αντικειμενικού προσδιορισμού αξίας ακινήτων.

2. Παράγραφος 7 του άρθρου 6 του ν.3763/2009

Στα νομικά πρόσωπα, τα οποία δεν υπέβαλαν αρχικές δηλώσεις ενιαίου τέλους ακινήτων μετά από παρέλευση τριών μηνών από την καταληκτική προθεσμία υποβολής της δήλωσης, επιβάλλεται αυτοτελές πρόστιμο που ορίζεται σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ. Ως χρονικό σημείο αφετηρίας για την επιβολή του προστίμου αυτού λαμβάνεται η επόμενη ημέρα εκείνης κατά την οποία έληξε η προθεσμία υποβολής της δήλωσης, σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 12 του ν.3634/2008, όπως ισχύει. Σε περίπτωση που έχει δοθεί παράταση με απόφαση του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών κατά εξουσιοδότηση του νόμου, ως κατά νόμο προθεσμία λογίζεται αυτή της παράτασης.

Η επιβολή του προστίμου αφορά δηλώσεις που η φορολογική τους υποχρέωση γεννήθηκε από την 1η Ιανουαρίου  του έτους 2009.

Το πρόστιμο επιβάλλεται με απόφαση του προϊσταμένου της αρμόδιας δημόσιας οικονομικής υπηρεσίας στην οποία γίνεται σύντομη περιγραφή της παράβασης, η οποία καταχωρείται και κοινοποιείται αρμοδίως.

Τονίζεται ότι η επιβολή του είναι ανεξάρτητη από τυχόν πρόσθετους φόρους ή αυτοτελή πρόστιμα που τυχόν επιβληθούν μετά την υποβολή της δήλωσης.

Σε διοικητική επίλυση της διαφοράς ή δικαστικό συμβιβασμό, το πρόστιμο της παραγράφου αυτής περιορίζεται στα τρία πέμπτα (3/5) αυτού.

Περαιτέρω, για τη βεβαίωση και την καταβολή του προστίμου εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις του ν. 2523/1997, όπως ισχύουν.

Σε περίπτωση αποδεδειγμένης ανυπαρξίας της παράβασης το πρόστιμο διαγράφεται. Η πράξη διαγραφής πρέπει να περιέχει πλήρη και ειδική αιτιολογία για την ανυπαρξία της παράβασης.

‘Αρθρο 7
Δήλωση Στοιχείων Ακινήτων

Με το άρθρο αυτό ορίζονται οι ημερομηνίες υποβολής δηλώσεων στοιχείων ακινήτων φυσικών και νομικών προσώπων.

Υπενθυμίζεται ότι, από το έτος 2008 και επόμενα η δήλωση στοιχείων ακινήτων (Ε9) δεν αποτελεί συνυποβαλλόμενο έντυπο της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος αλλά υποβάλλεται αυτοτελώς.

Ακριβές  Αντίγραφο
Η Προϊσταμένη της Γραμματείας

Ο Υφυπουργός Οικονομίας & Οικονομικών
Αντώνιος Μπέζας >>>>

Είναι δυνατόν κ. Υπουργέ !!!

Αυτή είναι η πραγματική οικονομία ?

Με την πιο πάνω διάταξη τιμωρεί χαμηλόμισθους  υπαλλήλους  για παράβαση προσαυξήσεων  μόλις 18€ !!!

.

Πραγματικό γεγονός υπάλληλος λογιστηρίου παραλαμβάνει για κατάθεση Δήλωση  (ΕΤΑΚ) που ορίζει ο νόμος,  που σημειωτέων  από την νέα κυβέρνηση θα καταργηθεί, παραλαμβάνει το ποσό των 300€  6/οοο επί του αστρονομικού ποσού  της αξίας γηπέδου με ειδικό κτίσμα ιδιοκτησίας εταιρείας σε αδράνεια εταιρείας με απώτερο σκοπό την  αγροτική και οικοτουριστική ανάπτυξη της ιδιαίτερης πατρίδας του εργοδότη του κατά την πορεία προς συνταξιοδότηση  ,   για πληρωμή πριν τις καλοκαιρινές διακοπές …. Ως άπειρος και χαμηλόμισθος το εναποθέτει στο συρτάρι του γραφείου του τα <<χαρτιά ΕΤΑΚ>> , και πηγαίνει σε νησί τουριστική θέση  και ελεύθερο camping , χρησιμοποιεί μέρος των χρημάτων που έλαβε για να πληρώσει για διατροφή και εισιτήρια που σημειωτέων είναι πανάκριβα ( άγονη γραμμή) μαζί λοιπόν με το μισθό του 750€ , το επίδομα άδειας του και ένα μικρό μέρος των χρημάτων πληρωμής για το ΕΤΑΚ για διαφορά ακτοπλοϊκών εισιτηρίων λόγω αυξήσεων  .

Επιστρέφει λοιπόν  από τις πρώτες του διακοπές εν μέσω  οικονομικής κρίσης και  προεκλογικής περιόδου , μειώνεται το ωράριο εργασίας λόγω πτώσεως πωλήσεων της εταιρείας που εργάζεται άρα και ο μισθός του  , ακούει τα ανακοινώσεις για κατάργηση του ΕΤΑΚ και με μιας μια αναλαμπή έρχεται στο μυαλό του ….  Είχε ξεχάσει στο συρτάρι του γραφείου του τα χαρτιά του εργοδότη του για το χωραφάκι με την καλύβα στο κατσιχώρι  ….

Τι να κάνει λοιπόν συναισθηματικά κινούμενος και επειδή είναι και καλός λογιστής πρόσφατα αποφοίτησε από το ΤΕΙ λογιστικής με άριστα υπολογίζει τις προσαυξήσεις ζητάει και από την γιαγιά μέρος της συντάξεως που πρόσφατα της κόψανε το ΕΚΑΣ γιατί ξεπερνούσε το όριο κατά 57€  την καθησυχάζει της λέει ότι η νέα κυβέρνηση θα αλλάξει όλες αυτές τις αδικίες γιατί είναι και πολιτικοποιημένο άτομο .

Συγκεντρώνει λοιπόν με κόπο και αγωνία το ποσό των 318€ για να καταβάλλει στο Ελληνικό Δημόσιο , ως όφειλε πριν τις διακοπές το ποσό με τις προσαυξήσεις από τον μικρό μισθό του , που σημειώτεον αποταμιεύει από αυτές για να ανοίξει μετά από μερικά χρόνια δικό του γραφείο .

Πηγαίνοντας λοιπόν στην εφορία όλο χαρά για να πληρώσει μαθαίνει από έναν συμφοιτητή του την πιο πάνω υπουργική  απόφαση ….

Το πρόστιμο στην δική του περίπτωση που με τόση αγωνία συγκέντρωσε δεν ήταν 18€ αλλά 5000€

Σαν καλός λογιστής εφάρμοσε την μέθοδο των τριών αλλά κάτι δεν του πήγαινε καλά οι υπολογισμοί ήταν εκτός λογικής αλλά εφάρμοσε μαθηματικούς τύπους που έμαθε στην βασική του εκπαίδευση .

Συμπέρασμα ποτέ να μην εμπιστεύεσαι υπουργούς όταν πας διακοπές , μην είσαι ποτέ στην ζωή σου χαμηλόμισθος ειδικά όταν βρίσκεσαι στην Ελλάδα σε προεκλογική περίοδο , μην αναλαμβάνεις ποτέ τα χρέη άλλων ακόμα κι αν τους εμπιστεύεσαι από 6% το χρέος σου σε ένα βράδυ θα πάει στο 12,50% κάτι παραπάνω από το 120% , γιατί το κράτος θα σε τιμωρήσει , να είσαι πάντα επιφυλακτικός και να έχεις <<κολλητό>> έστω έναν Κυβερνητικό Εκπρόσωπο , τουλάχιστον θα ξέρεις ποτέ θα τοποθετηθεί ο επόμενος Γενικός για να αλλάξει σε πολλαπλάσια όχι τον μισθό σου αλλά ποσά ευρά θα δώσεις στο κράτος από τον μισθό σου ….

Τέλος δεν χρειάζεται να είσαι και λογιστής για να τους καταλάβεις.

Σχόλια Θρασύβουλος Μίαρης

AYΣTHPOTEPH εφαρμογή των τεκμηρίων διαβίωσης σχεδιάζει το Yπουργείο Οικονομικών προκειμένου έμποροι, βιοτέχνες και επιτηδευματίες, οι οποίοι σήμερα δηλώνουν εισοδήματα χαμηλότερα των πραγματικών, να καταβάλουν από το επόμενο έτος σημαντικά αυξημένους φόρους.
Ειδικότερα, εξετάζεται η αποσύνδεση της παλαιότητας και του κυβισμού των πολυτελών Ι.Χ. αυτοκινήτων από την τεκμαρτή αξία τους, ώστε να υπάγονται στα τεκμήρια διαβίωσης εφόσον η εργοστασιακή τιμολογιακή αξία υπερβαίνει τα 50.000 ευρώ.

Κάτι ανάλογο προτείνεται και για τα ακίνητα, με εισηγήσεις για μείωση των ορίων απαλλαγής (μεταξύ 100 και 150 τ.μ. για κύρια κατοικία αντί των 200 τ.μ. σήμερα και από 50 έως 100 τ.μ. για δευτερεύουσες κατοικίες αντί των 150 τ.μ.) αλλά και για τα σκάφη (για ολικό μήκος έως 6 μέτρα αντί των 10).

Με βάση τις ίδιες εισηγήσεις προτείνεται ειδικά για τα τεκμήρια των Ι.Χ. άνω των 2.000 κυβικών εκατοστών να κυμαίνονται από 2.500 έως 5.500 ευρώ, με χαμηλότερα ποσά εφόσον ενταχθούν στο νέο σύστημα και Ι.Χ. μικρότερου κυβισμού (από 1.600 ή 1.800 έως 2.000 κ.εκ.).

Φορολυπητερή για 900. 000 ιδιοκτήτες

Μετά τις ευρωεκλογές τα εκκαθαριστικά του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων

Μετά τις ευρωεκλογές θα παραλάβουν τη λυπητερή του φόρου ακινήτων (ΕΤΑΚ) 900.000
φορολογούμενοι.

Η αναστολή της έκδοσης και αποστολής των εκκαθαριστικών σημειωμάτων του φόρου ακινήτων είναιμαζί με τις αυξήσεις στα καύσιμα, τα ποτά, τα τσιγάρα και τους φόρους εισοδήματος, κληρονομιών και γονικών παροχών- μερικά από τα εισπρακτικά μέτρα που για ευνόητες εκλογικές σκοπιμότητες μετατέθηκαν χρονικά από την κυβέρνηση για μετά τις εκλογές.

Εκκαθαριστικό σημείωμα του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων θα λάβουν, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομικών, συνολικά περίπου 3,2 εκατ. νοικοκυριά. Από αυτά, περίπου 2 εκατ. το έχουν ήδη λάβει. Πρόκειται κυρίως για περιπτώσεις μηδενικών εκκαθαριστικών, δηλαδή για νοικοκυριά που έχουν στην κατοχή τους μόνο την κύρια κατοικία τους ή χαμηλής αξίας ακίνητη περιουσία, από την οποία προκύπτει φόρος κάτω των 27 ευρώ και σύμφωνα με τη φορολογική νομοθεσία παραγράφεται.

300.000 δηλώσεις με λάθη
Από τα υπόλοιπα 1,2 εκατ. εκκαθαριστικά, 300.000 δεν μπορούν να εκδοθούν λόγω λαθών που έγιναν από τους φορολογουμένους στη συμπλήρωση των δηλώσεων ακινήτων (ΕΤΑΚ), ενώ τα υπόλοιπα 900.000 εκκαθαριστικά είναι κυρίως χρεωστικά, με τα οποία τα νοικοκυριά που θα τα λάβουν θα καλούνται να καταβάλουν φόρο. Σε αυτά περιλαμβάνονται και σχεδόν όλα τα εκκαθαριστικά με πολύ υψηλό φόρο που θα αποσταλούν σε φορολογουμένους με σημαντική ακίνητη περιουσία.

Επισήμως τα στελέχη του υπουργείου Οικονομικών υποστηρίζουν ότι η προτεραιότητα αυτή την περίοδο είναι να αποσταλούν τα περίπου 300.000 ειδοποιητήρια σε ισάριθμα νοικοκυριά για τη διόρθωση των λανθασμένων δηλώσεων ακινήτων και στη συνέχεια θα αποσταλούν τα υπόλοιπα 900.000 εκκαθαριστικά.

Τα εισπρακτικά μέτρα
Για μετά τις ευρωεκλογές έχουν μετατεθεί και τα εισπρακτικά μέτρα με τα οποία η κυβέρνηση θα επιχειρήσει να κλείσει τη μαύρη τρύπα- ρεκόρ του προϋπολογισμού, ύψους 5 δισ. ευρώ. Δεδομένη θεωρείται, σύμφωνα με πληροφορίες από το υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, η επαναφορά του φόρου κληρονομιών και γονικών παροχών. Μάλιστα, εν όψει της επαναφοράς του φόρου παρατηρείται αυξημένη προσέλευση φορολογουμένων στα Τμήματα Κεφαλαίου των Εφοριών, οι οποίοι υποβάλλουν σχετικές δηλώσεις προκειμένου να προλάβουν το σημερινό ευνοϊκό καθεστώς.

Τα υπόλοιπα μέτρα που θα αρχίσουν να λαμβάνονται μέσα στο δεύτερο εξάμηνο του έτους είναι οι αυξήσεις των ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στα καύσιμα, τα ποτά και τα τσιγάρα. Επίσης, προωθείται η αύξηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή εισοδήματος από το 40% στο 45%, η αύξηση των τελών κυκλοφορίας, η επιβολή έκτακτου φόρου για τη νομιμοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων και η καθιέρωση νέου μισθολογίου στο Δημόσιο, το οποίο θα προβλέπει μειωμένες σε σχέση με τις σημερινές αποδοχές για τους νεοπροσλαμβανόμενους.

Ψηφίστηκε επί της αρχής το φορολογικό νομοσχέδιο

Ψηφίστηκε κατά πλειοψηφία επί της αρχής το φορολογικό νομοσχέδιο που περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την ενσωμάτωση οδηγιών, τις διατάξεις φορολογίας εισοδήματος κεφαλαίου, ΦΠΑ και προτείνει νομοτεχνικές βελτιώσεις διατάξεων που είναι σε ισχύ, καθώς και απλοποίηση διαδικασιών.

«Το νομοσχέδιο συμβάλλει στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης, αφού προβλέπει μέτρα για συγκεκριμένους κλάδους της ελληνικής οικονομίας, μέτρα που έχουν σκοπό να τονώσουν την αγορά στη δύσκολη αυτή περίοδο» δήλωσε ο υφυπουργός Οικονομίας, Αντώνης Μπέζας, από του βήματος της Ολομέλειας.

Απαντώντας στα πυρά της Αντιπολίτευσης περί χαριστικών ρυθμίσεων, εξυπηρετήσεων, φορολογικών απαλλαγών στο μεγάλο κεφάλαιο, έλλειψη μέτρων υπέρ των οικονομικά ασθενών και απαράδεκτων διατάξεων με την μορφή τροπολογιών, είπε πως πρόκειται για αιτιάσεις, που ουδεμία σχέση, έχουν με αυτά που περιέχονται στο συγκεκριμένο νομοσχέδιο, είναι «φορολογικές ανακρίβειες και ασχετοσύνες».

Η πολιτική εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ για θέματα Οικονομίας, Λούκα Κατσέλη, έκανε λόγο για ένα νομοσχέδιο που περιλαμβάνει πληθώρα χαριστικών ρυθμίσεων και φοροαπαλλαγών με συγκεκριμένους αποδέκτες (κατόχους επαγγελματικών αυτοκινήτων, ναυτιλιακές εταιρείες, μεγαλοϊδιοκτήτες, εργοληπτικές επιχειρήσεις, προμηθευτές νοσοκομείων) και που ενισχύει την αυθαιρεσία και προάγει την αδιαφάνεια. Η κυρία Κατσέλη κατέθεσε στα πρακτικά τις προτάσεις του κόμματός της για ένα «δίκαιο και απλό φορολογικό σύστημα».

«Λόγοι δημόσιου συμφέροντος επέβαλλαν τις ρυθμίσεις και δεν είναι άλλοι από το να αναθερμανθεί η αγορά, η οποία βρίσκεται σε κάθετη πτώση τους τελευταίους μήνες, και να διασφαλιστούν χιλιάδες θέσεις εργασίας αλλά και για να ενισχυθούν από την αύξηση των πωλήσεων τα μειωμένα δημόσια έσοδα» αντέτεινε ο κ. Μπέζας. «Δεν μπορεί να λέγεται εδώ μέσα ότι είναι χαριστικές οι ρυθμίσεις οι οποίες εξυπηρετούν συγκεκριμένες ομάδες πολιτών» και απηύθυνε το ερώτημα: «Είναι χαριστικές οι ρυθμίσεις για τους τρίτεκνους; Είναι χαριστικές κάποιες πιθανές ρυθμίσεις για παράδειγμα για τους ελαιοπαραγωγούς, επειδή απευθύνονται σε συγκεκριμένη ομάδα πολιτών;». Ο αρμόδιος υφυπουργός πρόσθεσε ακόμη ότι καθήκον της πολιτικής είναι να «εξυπηρετεί» και να διευκολύνει ομάδες πολιτών, αρκεί αυτή η «εξυπηρέτηση» να γίνεται με αντικειμενικά και γενικά κριτήρια και να υπάρχουν γενικότεροι λόγοι δημόσιου συμφέροντος.

«Φρένο» στις επιταγές διευκόλυνσης

ΟΛΟΕΝΑ και δυσκολότερη καθίσταται σταδιακά η τραπεζική χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, μέσω της προεξόφλησης επιταγών, καθώς τα πιστωτικά ιδρύματα έχουν υποχρεωθεί, λόγω της κρίσης, να ανατρέψουν συναλλακτικές πρακτικές ετών, θέτοντας ταυτόχρονα αυστηρότερα κριτήρια στην αποδοχή των επιταγών.

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα στις συναλλαγές τραπεζών-επιχειρήσεων, οι τελευταίες στερούνται και τη δυνατότητα δανεισμού, μέσω των επιταγών «διευκόλυνσης» οι οποίες πλέον δεν γίνονται δεκτές από τις τράπεζες. Σημειώνεται ότι πρόκειται για τις επιταγές που εκδίδει ο ένας επιχειρηματίας στον άλλο προκειμένου να τον διευκολύνει να πάρει δάνειο από την τράπεζα, χωρίς όμως στην ουσία να υφίσταται πραγματική οικονομική συναλλαγή.

Στην προσπάθειά τους οι τράπεζες να αντιμετωπίσουν το μαζικό κύμα επιταγών διευκόλυνσης, ζητούν πλέον και την ταυτόχρονη κατάθεση των τιμολογίων και των παραστατικών που αποδεικνύουν την εν λόγω συναλλαγή, ακόμη και από τους παλαιούς πελάτες τους.

Την ίδια στιγμή οι τράπεζες δυσκολεύουν συνολικά τα κριτήρια αποδοχής των μεταχρονολογημένων επιταγών, που μέχρι να ξεσπάσει η διεθνής κρίση, γίνονταν δεκτές με ευκολία ως εγγύηση για τη χορήγηση κεφαλαίων κίνησης.

Eτσι εκτός της απόρριψης των επιταγών διευκόλυνσης και του αιτήματος συνοδευτικών τιμολογίων και παραστατικών για κάθε επιταγή, να προχωρούν ακόμη στην απόρριψη επιταγών μεγάλης διάρκειας (άνω των 6 μηνών) και να απαιτούν επιταγές ολοένα και μεγαλύτερης αξίας προκειμένου να τους χορηγήσουν δάνειο.

Συγκεκριμένα απορρίπτονται ως «εγγύηση» οι μεταχρονολογημένες επιταγές διάρκειας άνω των 6 μηνών, δημιουργώντας μείζον πρόβλημα στους επιχειρηματίες που βλέπουν, από τη μία τους πελάτες τους να πληρώνουν, λόγω κρίσης, με επιταγές ολοένα και μεγαλύτερης διάρκειας και από την άλλη τις τράπεζες να μην τις δέχονται ως εγγύηση για τη χορήγηση δανείου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, ο περιορισμός του χρόνου διάρκειας των επιταγών που προσκομίζονται προς προεξόφληση, πρακτικά σημαίνει ότι πολλές επιταγές θα παραμένουν ανενεργές (στα συρτάρια των δικαιούχων, σύμφωνα με την ορολογία της αγοράς) και μάλιστα σε μια περίοδο όπου ακόμη και άμεσοι ή έμμεσοι φορείς του Δημοσίου διακανονίζουν τις υποχρεώσεις τους, για λόγους καλύτερης αξιοποίησης των ιδίων διαθεσίμων τους, με επιταγές λήξεως 10μηνης περιόδου.

Την ίδια στιγμή οι επιχειρήσεις βλέπουν να συρρικνώνεται δραματικά και το πλαφόν προεξόφλησης, καθώς για παράδειγμα επαγγελματίας που μέχρι πρότινος προσκόμιζε στις τράπεζες επιταγές συνολικού ύψους 110.000 ευρώ, μπορούσε να πάρει δάνειο 100.000 ευρώ, σήμερα το ποσό του δανείου δεν ξεπερνάει τις 60.000-70.000 ευρώ, ανάλογα με την ταυτότητα του πελάτη αλλά και τη σχέση του με την τράπεζα.

Εκτός από την προηγούμενη πρακτική, οι τράπεζες δεν επιθυμούν ολόκληρο το ποσό του δανείου να καλύπτεται με λίγες επιταγές μεγάλου ύψους. Προτιμούν «διασπορά» σε μεγάλο αριθμό εκδοτών, καθώς αυτό σημαίνει αυτομάτως και μικρότερο κίνδυνο. Η εξέλιξη αυτή πρακτικά σημαίνει ότι περιορίζεται για τις επιχειρήσεις η ευχέρεια που είχαν να εισφέρουν πολλές και μεγάλης αξίας επιταγές για προεξόφληση, αντιμετωπίζοντας εμμέσως πλην σαφώς μεσοπρόθεσμα προβλήματα λήψης κεφαλαίου κίνησης.

Τέλος δραματική επιδείνωση κατέγραψαν οι ακάλυπτες επιταγές κατά τη διάρκεια του πρώτου τριμήνου του 2009, όπου το σύνολό τους διαμορφώνεται στα 712,6 εκατ. ευρώ, όσα περίπου ολόκληρο το πρώτο εννεάμηνο του 2008.

Μαξιλάρι 8 ημερών για τις ακάλυπτες επιταγές

Με έμφραγμα απειλείται η αγορά από την αναμενόμενη έκρηξη τους επόμενους μήνες των «επιταγών της κρίσης», όσων δηλαδή εκδόθηκαν από την έξαρσή της τον περασμένο Οκτώβριο και μετά.

Την ίδια στιγμή δεν φαίνεται να διευκολύνει τον επιχειρηματικό κόσμο η απόφαση της κυβέρνησης και της Τράπεζας της Ελλάδος να χαλαρώσει τα κριτήρια αναγγελίας μιας επιταγής ως ακάλυπτης.

Υπενθυμίζεται ότι με πρόσφατη ρύθμιση θεσπίστηκε η αναγγελία μιας επιταγής ως ακάλυπτης εντός προθεσμίας 8 ημερών από τη σφράγισή της και όχι από την λήξη της, που ίσχυε μέχρι σήμερα. Δηλαδή αν πληρωθεί μέσα σε 8 μέρες από τη σφράγισή της, δεν αναγγέλλεται η επιταγή στο αρχείο του Τειρεσία, ανεξάρτητα από το πότε έχει λήξει.

Την ίδια στιγμή τους φόβους του για απογείωση του αριθμού των ακάλυπτων επιταγών από τον Απρίλιο και μετά εκφράζει με δηλώσεις του στην «Ι» ο πρόεδρος της Τειρεσίας ΑΕ Γιάννης Μούργελας.

«Πολύ φοβάμαι για το τι θα συμβεί τους επόμενους μήνες, καθώς θα αρχίσουν να σκάνε στην αγορά οι επιταγές που εκδόθηκαν μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers», τονίζει χαρακτηριστικά, δεδομένου ότι βάσει του άτυπου πλέον κανόνα να εκδίδονται μεταχρονολογημένες επιταγές 6 έως 9 μηνών, ο Απρίλιος είναι ο πρώτος μήνας που θα γίνει αισθητό το μέγεθος του προβλήματος.

Στελέχη της αγοράς τονίζουν ότι οι επόμενοι μήνες, μέχρι τον Μάιο και τον Ιούνιο, θα είναι ακόμα πιο κρίσιμοι, καθώς το διάστημα αυτό λήγουν οι περισσότερες μεταχρονολογημένες επιταγές που εκδόθηκαν το τελευταίο τετράμηνο του 2008, μετά δηλαδή το ξέσπασμα της κρίσης και στην Ελλάδα. Η αγορά προς το τέλος της άνοιξης, επισημαίνουν, θα μετρήσει τις αντοχές της, καθώς θα αυξάνεται με ταχύτατο ρυθμό το σφράγισμα εξάμηνης ή οκτάμηνης διάρκειας μεταχρονολογημένων επιταγών που έμειναν ακάλυπτες.

Σημειώνεται ότι ήδη από τα στοιχεία του πρώτου τριμήνου έχει αρχίσει να διαφαίνεται καταρχήν η έκταση του προβλήματος, δεδομένου ότι σε αριθμό τόσο τεμαχίων όσο και ποσών οι ακάλυπτες επιταγές τρέχουν με τον ιλιγγιώδη ρυθμό του 346% και του 242% αντίστοιχα.

Με ευνοϊκούς όρους η ρύθμιση 200.000 εκκρεμών υποθέσεων στα ακίνητα

Ρύθμιση με την οποία μπορούν να κλείσουν με ευνοϊκούς όρους πάνω από 200.000 εκκρεμείς υποθέσεις μεταβίβασης ακινήτων, γονικών παροχών, δωρεών ή κληρονομιών, αλλά και εκκρεμείς υποθέσεις ΦΜΑΠ των ετών 1997- 2007 περιλαμβάνεται σε τροπολογία που κατέθεσε την περασμένη Πέμπτη στη Βουλή το υπουργείο Οικονομικών.
Με βάση τη ρύθμιση παρέχεται στους ενδιαφερόμενους προθεσμία μέχρι το τέλος του χρόνου να κλείσουν τις υποθέσεις τους, πολλές εκ των οποίων λιμνάζουν για περισσότερα από δέκα χρόνια και κινδύνευαν βεβαίως με παραγραφή, δεδομένου ότι μόλις τη τελευταία διετία παραγράφηκαν ήδη περί τις 800.000 ανάλογες υποθέσεις. Η ρύθμιση προβλέπει ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους για όσους εκδηλώσουν ενδιαφέρον, με πιο ελκυστικό αυτόν που προβλέπει ότι για όσες περιπτώσεις το συγκεκριμένο ακίνητο έχει μπει στο αντικειμενικό σύστημα, ο φόρος θα προσδιοριστεί με βάση την αντικειμενική αξία της πρώτης χρονιάς, παρά το ότι από τότε οι αντικειμενικές τιμές έχουν σημειώσει επανειλημμένες αυξήσεις. Σημειώνεται ότι η ρύθμιση αφορά ακίνητα που βρίσκονταν ή και παραμένουν εκτός αντικειμενικού συστήματος, με αποτέλεσμα να μην αποφεύγεται το «παζάρι» μεταξύ φορολογούμενων και εφοριών, οι οποίες προσδιορίζουν τη φορολογητέα αξία με βάση συγκριτικά και όχι αντικειμενικά στοιχεία.
Αναλυτικότερα και με βάση την τροπολογία για την αποδοχή της φορολογητέας αξίας, θα πρέπει οι ενδιαφερόμενοι να υποβάλουν έως τις 31 Δεκεμβρίου στην αρμόδια εφορία φορολογική δήλωση, στην οποία θα επισυνάπτονται και τα αντίστοιχα φύλλα υπολογισμού της αξίας των ακινήτων. Με την υποβολή αυτής της δήλωσης, επέρχεται εξώδικη λύση της διαφοράς, υπό τον όρο ότι τα στοιχεία στο φύλλο υπολογισμού της αξίας του ακινήτου είναι ειλικρινή, αφού σε διαφορετική περίπτωση, θα επιβάλλονται πρόσθετοι φόροι και πρόστιμα. Σημειώνεται ότι αν η αξία του ακινήτου που είχε δηλωθεί αρχικά από τον φορολογούμενο είναι μεγαλύτερη, τότε η υπόθεση κλείνει αυτομάτως. Η ρύθμιση ισχύει και για τις υποθέσεις, οι οποίες εκκρεμούν ενώπιον των διοικητικών δικαστηρίων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει ξεκινήσει η συζήτηση επί της ουσίας και προσκομίζεται βεβαίωση του γραμματέα του διοικητικού δικαστηρίου.

ΟΙ ΕΥΝΟΪΚΟΙ ΟΡΟΙ

- Απαλλαγή από τη καταβολή οποιουδήποτε πρόσθετου φόρου, προστίμου ή άλλης κύρωσης.
- Ο φόρος μεταβίβασης, ο φόρος αυτόματου υπερτιμήματος και το τέλος συναλλαγής καταβάλλεται σε 6 ίσες μηνιαίες δόσεις.
- Ο φόρος κληρονομιών, δωρεών, γονικών παροχών και προικών καταβάλλεται σε 12 διμηνιαίες δόσεις.
- Κάθε δόση δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 500 ευρώ, εκτός από τη τελευταία. Η πρώτη καταβάλλεται με την υποβολή της δήλωσης και οι υπόλοιπες μέχρι τη τελευταία εργάσιμη ημέρα των μηνών ή διμήνων, αντίστοιχα με τη βεβαίωση.
- Αν εξοφληθεί ολόκληρος ο οφειλόμενος φόρος μέσα στη προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης παρέχεται έκπτωση 5%.
- Οι υποθέσεις ακινήτων που εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός αντικειμενικού συστήματος μπορούν να κλείσουν εφόσον οι ενδιαφερόμενοι αποδεχθούν ως φορολογητέα αξία τη προεκτίμηση του εφόρου, μειωμένη κατά 20%.

Ο ΦΟΡΟΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΑΚΙΝΗΤΗΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ

Σε ό,τι αφορά τις υποθέσεις Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας των ετών 1997- 2007, αυτές κλείνουν οριστικά εφόσον οι ενδιαφερόμενοι υποβάλουν σχετική αίτηση στην εφορία έως τις 31 Σεπτεμβρίου, υπό τη προϋπόθεση ότι η αρχικά δηλωθείσα αξία των επίμαχων ακινήτων θα προσαυξηθεί κατά 10%. Ειδικά για το 1997 δεν θα υπάρξει προσαύξηση εφόσον ο υπόχρεος έχει αποδεχθεί τη αξία που έχει προταθεί από το υπουργείο Οικονομικών. Σημειώνεται ότι ως εκκρεμείς ορίζονται οι υποθέσεις για τις οποίες έχει υποβληθεί δήλωση ΦΜΑΠ και δεν έχει εκδοθεί καταλογιστική πράξη.
Σε περιπτώσεις ωστόσο που έχει κοινοποιηθεί φύλλο ελέγχου, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποδεχθούν ως φορολογητέα αξία την αξία που προσδιόρισε ο έφορος μειωμένη κατά 10%. Οσοι υπαχθούν στη σχετική ρύθμιση απαλλάσσονται από κάθε πρόσθετο φόρο, πρόστιμο ή άλλη κύρωση, ενώ η ρύθμιση γίνεται ως εξής:
- Περαιώνεται υποχρεωτικά η πρώτη κατά σειρά ανέλεγκτη και οι συνεχόμενες με αυτή ανέλεγκτες υποθέσεις.
- Τα χρηματικά ποσά που καταβάλλονται στο Δημόσιο δεν αναζητούνται ούτε συμψηφίζονται.
- Το 10% της συνολικής οφειλής καταβάλλεται με την υπογραφή του εκκαθαριστικού σημειώματος της ρύθμισης, ενώ το υπόλοιπο ποσό καταβάλλεται σε 12 ίσες μηνιαίες δόσεις, όχι μικρότερες των 100 ευρώ με εξαίρεση τη τελευταία.
- Παρέχεται έκπτωση 5% στην περίπτωση που εξοφληθεί ολόκληρος ο οφειλόμενος φόρος μέσα στη προθεσμία καταβολής της πρώτης δόσης.

ΕΚΠΤΩΣΗ ΤΟΚΩΝ
Πέραν αυτών με την τροπολογία του υπουργείου Οικονομικών θεσμοθετήθηκε και η αύξηση της έκπτωσης φόρου από τόκους στεγαστικού δανείου για όλα ανεξαιρέτως τα ακίνητα, υλοποιώντας τις πρόσφατες εξαγγελίες της κυβέρνησης για τη στήριξη της οικοδομής. Κατόπιν αυτού η έκπτωση αυξάνεται από το 20% στο 40% για όλα τα στεγαστικά δάνεια από 1/1/2009 έως 31/12/2010 για την απόκτηση οποιασδήποτε κατοικίας μέχρι 200 τ.μ. και για ύψος δανείου έως 350.000 ευρώ.

«Πράσινο φως» για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και σε κατοικίες

ANOIΓEI ο δρόμος για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων σε κατοικίες, με υπουργική απόφαση που υπογράφεται τις επόμενες ημέρες από τον υπουργό Ανάπτυξης Κωστή Χατζηδάκη. Μιλώντας στην ειδική Eπιτροπή Eρευνας και Τεχνολογίας της Βουλής, ο υπουργός ανέφερε ότι είναι θέμα λίγων ημερών η υπογραφή της συγκεκριμένης υπουργικής απόφασης με την οποία θα επιτρέπεται να τοποθετούνται φωτοβολταϊκά συστήματα στις στέγες των σπιτιών, με στόχο να καθίστανται ενεργειακά αυτόνομα. Ο κ. Χατζηδάκης τόνισε ότι πρόθεση του υπουργείου είναι να δοθεί προτεραιότητα στις μεγάλες επενδύσεις για να καλυφθεί το κενό που υπάρχει στη χώρα, αλλά παράλληλα να προωθηθούν και μικρά έργα ανανεώσιμης ενέργειας. «Θέλουμε», είπε, «να χωρίσουμε τις μικρές από τις μεγάλες επενδύσεις. Δεν πιστεύω ότι οι επενδύσεις του μισού MW πρέπει να περιμένουν στην ουρά με τις επενδύσεις των 50 και 100 MW».

Ο κ. Χατζηδάκης είπε ακόμη ότι μέσα στο επόμενο διάστημα θα προκηρυχθεί πρόγραμμα σχετικά με την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, στο οποίο θα περιληφθεί και πρόβλεψη για την απόσυρση ηλεκτρικών συσκευών και την αντικατάστασή τους με άλλες συσκευές περισσότερο φιλικές στο περιβάλλον. Ο υπουργός Ανάπτυξης διευκρίνισε πάντως ότι η κυβέρνηση αποδίδει μεγάλη σημασία στις μεγάλες επενδύσεις για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων προκειμένου αυτές να προχωρήσουν με ταχύτερους ρυθμούς και να μπορέσουν να καλύψουν ενεργειακά κενά. Παράλληλα, προωθείται μια ακόμη υπουργική απόφαση με την οποία θα είναι δυνατό να αξιοποιείται η γεωθερμία και στην οικιακή κατανάλωση.